Poziom cholesterolu
Jak śpiewała swego czasu wybitna piosenkarka – najtrudniejszy pierwszy krok. I to właśnie tym pierwszym krokiem, przed zrobieniem kolejnych stu, powinna być wizyta u lekarza rodzinnego. Lekarz rodzinny dysponuje możliwością skierowania na nieodpłatne (refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia) badania kontrolne, które wskaże poziom cholesterolu we krwi. Badania te powinny przechodzić przede wszystkim osoby z grup ryzyka, czyli chorujące na:
- nadciśnienie,
- nadwagę lub otyłość,
- cukrzycę,
lub obarczone negatywnym wynikiem wywiadu rodzinnego w kierunku chorób układu sercowo-naczyniowego.
Badanie cholesterolu
Badanie to nic innego jak pobranie krwi z żyły, najczęściej w okolicy zgięcia łokciowego. Wykonywane jest najczęściej w miejscu pracy naszego lekarza pierwszego kontaktu (w przychodni) bądź w laboratorium, z którym lekarz ma podpisany kontrakt. Informacje na temat placówek, które udzielają świadczeń w ramach umów podpisanych z NFZ można znaleźć na stronach internetowych Wojewódzkich Oddziałów Narodowego Funduszu Zdrowia.
Do badania należy się odpowiednio przygotować przyjść:
- na czczo (tzn. nie jeść przez co najmniej 8-12 godzin przed badaniem),
- po przynajmniej ośmiogodzinnym wypoczynku.
Przed planowanym badaniem nie należy radykalnie zmieniać diety ani forsować organizmu nadmierną aktywnością fizyczną. Jeżeli istnieją jakieś inne specjalne środki przygotowawcze w przypadku określonych osób, na pewno poinformuje o nich lekarz kierujący.
Cholesterol wyniki
Wyniki badań dostępne są najczęściej już następnego dnia, a ich analizy powinien dokonać lekarz zlecający takie badania w oparciu o:
- wywiad,
- badanie lekarskie,
- wyniki innych badań laboratoryjnych i obrazowych
W przypadku, gdy okaże się, że mamy wysoki cholesterol. W pierwszej kolejności należy zmienić swoją dietę.
Cholesterolu LDL, HDL oraz poziom triglicerydów
Brak skierowania od lekarza pierwszego kontaktu nie oznacza braku możliwości skontrolowania poziomu cholesterolu i trójglicerydów. Badanie to można wykonać bez skierowania po uiszczeniu opłaty za badanie, w poradniach i laboratoriach, które wykonują tego rodzaju badanie (zarówno przychodnie, które mają umowy z NFZ, jak i placówki opieki zdrowotnej, które nie posiadają kontraktów). Ceny badania plasują się między 30 a 36 zł za pełny lipidogram.
Cholesterol norma
Często bywamy niecierpliwi i chcemy wiedzieć, jak interpretować wyniki badań jeszcze przed wizytą u lekarza. Szukamy wtedy informacji pozwalających odczytać wynik np. w Internecie. Jeśli tylko chcemy wstępnie zaspokoić ciekawość lub przestać się niepokoić – nie ma w tym nic złego. Jeśli jednak efekty poszukiwań na własną rękę czy porównywania wyników z wynikami znajomych odwodzą od wizyty u specjalisty, lepiej tego nie robić. Wyniki badania zawsze powinien poznać lekarz.
Cholesterol całkowity
Chcąc się uspokoić, gdy mamy już wynik badania w dłoni, spójrzmy na cyfry w nim zawarte. Wtedy możemy poznać nasz poziom cholesterolu. Najczęściej wynik przedstawiany jest w formie listy, w której po lewej stronie jest nazwa mierzonego parametru (np. cholesterol całkowity), a po niej – z prawej strony – widzimy otrzymany wynik. W nawiasie najczęściej podawane są także wartości referencyjne dla danego laboratorium. Bardzo często jest tak, że jeżeli wartość zmierzona przekracza górną lub dolną granicę wartości referencyjnej (prościej mówiąc: normy), taka wartość jest w specjalny sposób zaznaczona, czy to poprzez pogrubienie, czy postawienie przy niej odpowiednio skierowanych strzałek. Jeżeli więc dokładnie przyjrzymy się otrzymanemu wynikowi, jesteśmy w stanie określić, czy wartości np. cholesterolu i innych składowych lipidogramu znajdują się w obrębie wartości referencyjnych (normy). Istnieją dwa rodzaje cholesterolu dobry i zły. Dobry cholesterol pomaga zachować lepszą pamięć.
Normy cholesterolu
Poniżej normy lipidogramu wg Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego:
| Frakcja cholesterolu | Pacjent zdrowy, bez objawów klinicznych | Pacjenci, z chorobami układu sercowo-naczyniowego bądź cukrzycą |
| Całkowity | < 190 mg/dl (5 mmol/l) | < 175 mg/dl (4,5 mmol/l) |
| LDL | < 115 mg/dl (3 mmol/l) | < 100 mg/dl (2,5 mmol/l) |
| HDL | Kobiety > 46 mg/dl (1,2 mmol/l)Mężczyźni > 40 mg/dl (1 mmol/l) | Kobiety > 46 mg/dl (1,2 mmol/l)Mężczyźni > 40 mg/dl (1 mmol/l) |
| Trójglicerydy | < 150 mg/dl (1,7 mmol/l) | < 150 mg/dl (1,7 mmol/l) |
Pamiętajmy jednak, że takie odczytanie wyniku nie jest jego interpretacją, a tej dokonać może jedynie lekarz, który będzie miał możliwość, oprócz spojrzenia na kartkę zapisaną wartościami otrzymanymi w laboratorium, zbadać i przeprowadzić wywiad uwzględniający dolegliwości i samopoczucie Pacjenta.
Czytaj też:
