PORTAL DLA SENIORÓW
 

Muchomor sromotnikowy - zdjęcia i opis. Zatrucie

Muchomor sromotnikowy w lesie
Źródło:123RF
Muchomor sromotnikowy – prawdziwy zabójca w królestwie grzybów. Zatrucie muchomorem sromotnikowym w ogromnej ilości przypadków jest śmiertelne. Zobacz opis muchomora sromotnikowego, dowiedz się jakie są konsekwencje jego spożycia. Poznaj główne różnice między trującym muchomorem sromotnikowym a kanią - wspaniałym grzybem jadalnym.

Muchomor sromotnikowy

Muchomor sromotnikowy spośród wszystkich grzybów spotykanych w polskich lasach budzi największy lęk i nie ma w tym za grosz przypadku. Wysoka śmiertelność (nawet do 50 procent) związana z omyłkowym spożyciem muchomora sromotnikowego w pełni predestynuje go do miana najbardziej trującego grzyba występującego w naszych szerokościach geograficznych. Zawarte w nim substancje są niezwykle toksyczne dla człowieka (choć nieszkodliwe dla wielu zwierząt i owadów), dlatego jego spożycie implikuje bezpośrednie zagrożenie dla życia, nawet w przypadku natychmiastowego wdrożenia zaawansowanego leczenia w warunkach szpitalnych. Jak rozpoznać muchomora sromotnikowego? Czym różni się od podobnych, popularnych grzybów jadalnych? Co dzieje się z organizmem człowieka po jego omyłkowym zjedzeniu?

Zatrucie muchomorem sromotnikowym

Zatrucie muchomorem sromotnikowym to niemal wyrok śmierci. Szacuje się, że śmiertelność związana ze spożyciem tego grzyba wynosi do 30 procent u osób dorosłych i aż 50 procent u dzieci. Wśród zaś wszystkich zgonów spowodowanych zatruciem grzybowym, aż 95 procent przypada właśnie na muchomora sromotnikowego (dane: T. Ferenc i inni, Zatrucia muchomorem sromotnikowym). Toksyczne właściwości związane są z działaniem zawartej w grzybieα-amanityny, będącej inhibitorem polimerazy RNA II. Efektem jej działania jest zahamowanie procesu biosyntezy białek strukturalnych i enzymatycznych w komórkach. Powoduje to nieodwracalne uszkodzenie wątroby i innych narządów wewnętrznych. Za dawkę śmiertelną α-amanityny uznaje się porcję 0,1 mg/kg m.c. Do jej przekroczenia wystarczy zjedzenie połowy owocnika. Dodatkowym problemem jest fakt, że pierwsze objawy zatrucia pojawiają się dopiero po 12-24 godzinach od spożycia grzyba i pierwotnie nie są szczególnie charakterystyczne (ból brzucha, biegunka, wymioty). To sprawia, że większość pacjentów trafia na oddział toksykologiczny już w zaawansowanym stadium zatrucia. 

Muchomor sromotnikowy – opis

Muchomor sromotnikowy to nazwa, która utarła się jeszcze w XIX wieku. W ostatnich latach naukowcy coraz częściej proponują stosowanie nazwy alternatywnej – muchomor zielonkawy. Póki co, nie przyjęła się ona w powszechnym odbiorze, z pewnością jednak trafniej odnosi się ona do wyglądu grzyba. W przypadku muchomora sromotnikowego opis, który należy wdrukować sobie w świadomość przed wyjściem do lasu, można streścić w następujących punktach:

  • kolor kapelusza: zielonkawy, z odcieniami bieli lub oliwki,
  • wielkość kapelusza: 5 do 12 centymetrów średnicy,
  • kształt kapelusza: u młodych okazów dzwonkowo-wypukły, później coraz bardziej płaski,
  • blaszki: cienkie, głęboko osadzone, w kolorze białym, u starszych okazów żółtawo-zielonkawe,
  • trzon: długi (do 15 cm) i cienki (1-2,5 cm), bulwiasty u nasady, z charakterystycznym pierścieniem na górze. Kolor biały, z seledynowym odcieniem.

Muchomor sromotnikowy – zdjęcia

Oczywiście opis nie wystarczy, aby uniknąć ryzyka przypadkowego zerwania muchomora sromotnikowego. Zdjęcia są nieodzownym elementem edukacji. Znajdziemy je w każdym atlasie grzybów, tak wydanym w formie książkowej, jak i zamieszczonym w formie elektronicznej, na jednej z licznych stron internetowych. Aby odnaleźć właściwą ilustrację w sieci, wystarczy wpisać w wyszukiwarkę odpowiednie zapytanie, na przykład „muchomor sromotnikowy zdjęcia”.

Trzecim istotnym elementem edukacji, oprócz opisów i ilustracji zdjęciowych, jest praktyka. Dobrze jest w tej materii skorzystać z wiedzy bardziej doświadczonych grzybiarzy. Zdecydowanie na pierwsze wyprawy do lasu zaleca się wybierać w towarzystwie osób, które mają bogatą wiedzę, ugruntowaną praktycznie. Pamiętajmy, że z muchomorem sromotnikowym absolutnie nie ma żartów.

Muchomor sromotnikowy a kania

Nie jest możliwe przypadkowe zerwanie muchomora sromotnikowego przez osoby poszukujące borowików, podgrzybków czy kurek – w takiej sytuacji nawet kompletny laik ominie sromotnika szerokim łukiem. Inaczej sytuacja wygląda, jeśli ktoś postanowi zapolować na grzyby, które wyglądem mogą przypominać muchomora. Jednym z nich jest popularna czubajka kania. Tu o pomyłkę niezwykle łatwo, szczególnie jeśli chodzi o młode osobniki (dlatego też nawet wytrwani grzybiarze odpuszczają zrywanie młodych kani). Jak odróżnić od siebie oba grzyby? Jakie są różnice między muchomorem sromotnikowym a kanią?

  • Kapelusz muchomora sromotnikowego jest niemal gładki. Natomiast na powierzchni kapelusza kani zauważalne są wyraźne, odstające łuski. 
  • Kapelusz muchomora jest zdecydowanie bardziej zielonkawy, kani zaś brązowy.
  • Pierścień wokół trzonu u muchomora jest przyrośnięty i w związku z tym nieruchomy, u kani zaś daje się swobodnie obracać.
  • Znajdująca się u dołu trzonu bulwa u muchomora ma swego rodzaju pochwę, u kani zaś jest jej pozbawiona.

Czytaj też: 

Bibliografia

  • Tomasz Ferenc, Beata Łukasiewicz, Julita Ciećwierz, Edward Kowalczyk, Zatrucia muchomorem sromotnikowym, (amanita phalloides), Medycyna Pracy 2009;60(5)
  • Halina Hawryluk, Grzyby, Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie, www.wsse.krakow.pl

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA