Depresja u osób starszych: jak leczyć i zapobiegać?

Depresja to jedno z najczęściej występujących zaburzeń psychicznych. Smutek, przygnębienie. Tych stanów doświadczył każdy wiele raz w życiu. Czy są to objawy depresji? Jak leczyć i zapobiegać depresji u seniorów?
Spis treści

Życie osób starszych rzadko jest przedmiotem zazdrości innych. We współczesnej kulturze króluje raczej kult młodości, stroni się od tematów związanych z wiekiem podeszłym. Mimo że stereotypowe myślenie często okazuje się błędne i krzywdzące, to wiek starczy postrzegamy przede wszystkim poprzez pryzmat niskich emerytur, trudnego wiązania końca z końcem, szeregu dolegliwości somatycznych, osamotnienia, braku perspektyw na przyszłość. Jak w takich okolicznościach utrzymać dobry nastrój?

Zwykły smutek czy depresja?

Nauczyliśmy się myśleć o ludziach starszych jako o osobach smutnych, schorowanych, wręcz czekających na śmierć. Z takim nastawieniem rzeczą niemożliwą jest dostrzeżenie niepokojących symptomów rozwijającej się depresji – „przecież jak można być szczęśliwym, gdy to, co najlepsze już minęło? To normalne, że ma się wtedy gorsze samopoczucie. Przyjmując taki punkt widzenia, łatwo przeoczyć prawdziwe zagrożenie.

Depresja to depresja – bez względu na okoliczności

Myli się ten, kto sądzi, że w niektórych przypadkach depresja jest „normalna”. Ona zawsze jest zaburzeniem, z którym trzeba walczyć. Zaakceptowanie jej równoznaczne jest z podpisaniem wyroku śmierci. Całkowicie nie do zaakceptowania. Niemniej jednak, nie ma wątpliwości, że rozgraniczenie pomiędzy tym, co normatywne, a tym, co oznacza stany depresyjne u seniorów, nastręcza pewnych trudności. Mimo to nie powinniśmy się zniechęcać. Wręcz przeciwnie, w takiej sytuacji koniecznie trzeba się zmobilizować, wytężyć siły i przyglądać baczniej.

Problemy diagnostyczne

Bardzo często zdarza się tak, że objawy depresyjne – obniżony nastrój, zmęczenie,  zaburzenia koncentracji, brak apetytu czy bezsenność zrzuca się na karb chorób somatycznych. Współistnienie innych zaburzeń, przyjmowanie leków (hipotensyjnych, kortykosteroidów, przeciwnowotworowych, antagonistów wapnia) czy zmiany w organizmie związane z wiekiem bez wątpienia mogą pogarszać nastrój i maskować przebieg depresji. W takich przypadkach warto zwrócić uwagę na te objawy, które najtrudniej powiązać z chorobą narządów wewnętrznych czy z demencją: utratę poczucia własnej wartości, nadmierne poczucie odpowiedzialności, nadmierne obwinianie się, przesadne zamartwianie się, nieuzasadnione obawy, zahamowanie psychoruchowe czy niepokój. One pierwsze mogą wskazać, że mamy do czynienia z czymś więcej niż tylko z chorobą ciała.

Przeciwdziałanie depresji

Czynnikiem, który zarówno zapobiega depresji, jak i łagodzi jej przebieg i pozwala na szybsze z niej wyjście, jest zawsze wsparcie społeczne. U osób starszych obecność innych ludzi wokół, poczucie bycia przedmiotem czyjegoś zainteresowania, bycia kochanym i potrzebnym ma potężne znaczenie. Jest to tym ważniejsze, im więcej strat osoba doświadczyła w życiu – zwłaszcza kiedy utraciła partnera czy najbliższych przyjaciół. Poczucie bycia niezbędnym w swoim środowisku i akceptowanym bez względu na istniejące ograniczenia i skutki starzenia się organizmu jest na wagę złota. To ono pozwala na zaakceptowanie samego siebie, co jest z kolei kluczem do poczucia szczęścia. Oprócz wsparcia społecznego niezbędne jest też posiadanie hobby czy przeznaczanie czasu na inne przyjemne aktywności. Całość natomiast musi uzupełnić dobrze zbilansowana dieta i aktywność fizyczna dostosowana do możliwości. Warto również skorzystać z pomocy psychoterapeuty, a jeśli jest taka potrzeba – także i psychiatry, który może zasugerować leczenie farmakologiczne.

Depresja u osób starszych – podobnie jak u osób młodszych – nie jest czymś, z czym trzeba żyć. Można z niej wyjść. Trzeba nawet. To, czy starość taka jak w stereotypie, stanie się rzeczywistością, zawsze jest kwestią wyboru. Można wybrać inaczej.

Zobacz też: 

Więcej z kategorii Umysł
Przeczytaj artykuł
Jak emocje wpływają na pamięć?
Przeczytaj artykuł
Co chcą nam powiedzieć nasze sny?
Przeczytaj artykuł
Szczepionka na Alzheimera? Badania są obiecujące
Lekarz szczepi kobietę
Powiązane artykuły
Czy zły cholesterol może być przyczyną wczesnego Alzheimera?
Jakie są objawy psychiczne andropauzy?
Polscy seniorzy to optymiści. Nawet mimo złych warunków
Dieta dobra na pamięć. Co uwzględnić w menu?

Czym jest long covid? 😷
Trwa nawet do 12 tygodni 🤧