Jak nie marnować jedzenia? Sposoby na oszczędzanie

Jak nie marnować jedzenia? Jakie są najskuteczniejsze sposoby na oszczędzanie jedzenia? Dlaczego Polacy marnują tak dużo żywności? Czemu wyrzucanie produktów żywnościowych jest złe nie tylko z ekonomicznego, ale też społecznego, kulturowego i ekologicznego punktu widzenia? Poznaj odpowiedzi na najważniejsze pytania.
Kobieta wyrzuca jedzenie
źródło:123RF

Spis treści

Jak nie marnować jedzenia? 

Jak nie marnować jedzenia? To pytanie istotne w przynajmniej dwóch wymiarach. Pierwszy jest względnie przyziemny i dotyczy stanu naszego portfela. Nawet w przypadku osób lepiej sytuowanych marnowanie jedzenia nie jest ekonomicznie rozsądne. Drugi wymiar jest szerszy i dotyczy kwestii szerokorozumianej odpowiedzialności za stan równowagi społecznej, ekonomicznej i ekologicznej, zarówno w naszym najbliższym otoczeniu, jak też w ujęciu globalnym. Zobaczmy teraz, jak nie marnować jedzenia – co każdy z nas może zrobić, aby żyć bardziej ekonomicznie i bardziej ekologicznie, z korzyścią dla siebie, swoich bliskich i otaczającego nas świata? Dowiedzmy się też, jakie są konsekwencje marnowania żywności, a także poznajmy ogólnopolskie i światowe dane dotyczące tego, ile jedzenia trafia na śmietnik, z jakich powodów i jakich okolicznościach, oraz co z tego wynika. 

Sposoby na oszczędzanie jedzenia 

Jak nie marnować żywności? Poznaj skuteczne sposoby na oszczędzanie jedzenia, które możesz wdrożyć w swoim domu już dziś. 

  • Dokładnie planuj zakupy. Zobacz, czego konkretnie brakuje ci w lodówce i kuchennych szafkach. Planując konkretne dania, zwłaszcza obiadowe, miej na uwadze ilość niezbędnych składników – nie kupuj ich więcej, niż potrzebujesz. Aby efektywnie rozplanować zakupy w perspektywie tygodniowej, możesz rozpisać praktyczny jadłospis na każdy dzień. 
  • Idąc na zakupy, weź ze sobą spisaną listę produktów, które chcesz nabyć. W sklepie nie poddawaj się emocjom, nie sięgaj po wyroby, które nie znajdują się na liście, jeśli nie są ci absolutnie potrzebne w danej chwili. Nie łap się na promocyjne chwyty, zwłaszcza „super okazje” i przeceny „tylko do wyczerpania zapasów”.
  • Kupuj produkty z krótkim terminem przydatności do spożycia – uchronisz je w ten sposób przed zmarnowaniem na sklepowej półce. Zrób to jednak wyłącznie w sytuacji, gdy masz pewność, że zdążysz je zjeść. 
  • Po otwarciu danego produktu, zjedz go lub wykorzystaj możliwie szybko. Zrób wszystko, aby zakupiona żywność nie zdążyła się zepsuć. 
  • Rygorystycznie przestrzegaj zasad przechowywania żywności. Określone produkty trzymaj w lodówce (nabiał, wędliny, większość warzyw, niektóre owoce, słodycze), inne zaś poza lodówką (np. makarony i kasze, pieczywo, owoce egzotyczne). 
  • Nie wyrzucaj resztek, jeśli mogą być wykorzystane do przygotowania kolejnego dania. Przykładowo, jeśli do potrawy chcesz wkroić 2/3 dyni, pozostałą część (1/3) zostaw w lodówce. W ten sposób kupując drugą dynię, przyrządzisz aż 3 obiady. 
  • Jeśli wiesz, że zazwyczaj zostawiasz na talerzu resztki, gotuj mniej i nakładaj skromniejsze porcje. 
  • Rób domowe przetwory. Korzystaj z zamrażalnika do przechowywania tych produktów, które zostały kupione, a które nie mogą być skonsumowane natychmiast. 
  • Kupuj „krzywe banany”. Czy wiesz, że małe dzieci często wybierają w sklepie maskotki bez oczka lub z oderwaną ręką, „żeby misiowi nie było przykro”? Staraj się kierować tą samą zasadą w sklepie spożywczym. Nie każdy konsument kupi owoc czy warzywo w brzydkim, nietypowym kształcie, choć o identycznym smaku. Ty możesz to zrobić. 

Reklama

Raport o marnowaniu żywności w Polsce 

Rocznie w Polsce na śmietnik trafia 9 milionów ton artykułów spożywczych, czyli 18 miliardów przeciętnych talerzy pełnych jedzenia. Przeliczając to na pieniądze, wedle różnych szacunków, każda polska rodzina wyrzuca kwotę od 2 do 4 tysięcy zł rocznie. Badania wykazują, że zdecydowana większość żywności marnowana jest przez indywidualnych konsumentów. Z ogółu wszystkich odpadów spożywczych: 

  • 53 procent generują gospodarstwa domowe, 
  • 19 procent – przetwórcy, 
  • 12 procent – gastronomia, 
  • 11 procent – producenci, 
  • 5 procent - sklepy. 

Z ankiet zrealizowanych przez Szkołę Wyższą Gospodarstwa Wiejskiego w połowie 2019 roku wynika, że do wyrzucania żywności przyznaje się 42 procent Polaków. Do najczęściej marnowanych produktów należą: 

  • pieczywo - 23,7 proc, 
  • wędliny - 12,8 proc., 
  • świeże owoce - 12,6 proc. 

Podstawowe przyczyny, dla których żywność ląduje w śmietniku, to wedle deklaracji konsumentów: 

  • zepsucie pokarmu - 65,5 proc., 
  • przeoczenie daty ważności – 42 proc., 
  • przygotowanie zbyt dużej ilości jedzenia 26,5 proc. 

Autorzy raportu o marnowaniu żywnościz SGGW podkreślają, że w ostatnim okresie doszło w tym zakresie do dużej zmiany. Jeszcze w 2018 roku jako podstawowy powód respondenci podawali kolejno: przeoczenie daty ważności, zrobienie zbyt dużych zakupów oraz zakup produktów złej jakości. Oznaczać to może przesunięcie akcentów z poziomu niewłaściwie zrealizowanych zakupów w stronę niefrasobliwej konsumpcji. 

Marnowanie żywności na świecie 

Marnowanie żywności na świecie jest równie dużym, a niekiedy nawet większym problemem niż w Polsce. Jak wyliczył szwedzki Instytut ds. Żywności i Biotechnologii, rocznie w skali globu na śmietnikach ląduje 1/3 ogółu wytwarzanej żywności. W sumie 1,3 miliarda ton, czego 670 milionów ton odpadków generowane jest w krajach zamożniejszych, a 630 w tych biedniejszych. Podano, że obywatele z 20 zaledwie najbogatszych krajów świata wyrzucają rocznie 222 miliony ton jedzenia, czyli tyle, ile wynosi łączna produkcja żywności w rejonie Afryki subsaharyjskiej. Dane wprost pokazują, że statystyczny mieszkaniec kraju wysokorozwiniętego marnuje rocznie 95 do 115 kilogramów produktów żywnościowych, podczas gdy przeciętny obywatel jednego z biednych państw środkowej Afryki zaledwie 6-11 kg. Głównym powodem marnotrawstwa w skali globu pozostają niekontrolowane, źle zaplanowane zachowania zakupowe – innymi słowy, kupujemy dużo więcej, niż potrzebujemy. 

Dlaczego marnowanie jedzenia jest złe? 

Dlaczego marnowanie jedzenia oceniane może być jednoznacznie negatywnie? Wszak moglibyśmy powiedzieć: kupiliśmy, zapłaciliśmy, nasza sprawa. To jednak błędne myślenie i nie jest to jedynie kwestią ocen moralnych odnoszących się do nierówności społecznych oraz faktu, że nie każdą osobę w naszym otoczeniu stać na marnotrawstwo jednego nawet kawałka chleba. Wyrzucanie jedzenia można też postrzegać w szerszych kategoriach, takich jak indywidualny wyraz braku troski o sprawy globalne, w tym przede wszystkim o stan środowiska naturalnego, dobrostan zwierząt hodowlanych oraz kwestie systemowego niedożywienia ludzi w krajach trzeciego świata. 

  • Lądujące na wysypiskach śmieci miliardy ton żywności powodują zwiększoną emisję gazów cieplarnianych i trujących substancji, a w konsekwencji stanowią istotną cegiełkę w procesie dramatycznych zmian klimatycznych dotykających ziemię. Wystarczy uzmysłowić sobie, że jedna tona nieskonsumowanego jedzenia zalegająca na śmietnisku generuje 4,5 tony zanieczyszczeń unoszących się w powietrze. 
  • Marnowanie żywności pochodzenia zwierzęcego wymusza wzmożoną produkcję mięsa i związany z tym niepotrzebny ubój milionów żywych istot. To nie tylko ogrom ich cierpienia. Hodowla świń, bydła czy drobiu na masową skalę także bezpośrednio wpływa na ocieplenie klimatu i skażenie środowiska. Ponadto należy mieć świadomość, że produkcja pasz zużywa zasoby zboża, które wystarczyłyby do wykarmienia setek milionów osób głodujących w krajach Aryki i innych przesyconych skrajnym ubóstwem rejonach świata. Pamiętaj, że z powodu skrajnego niedożywienia cierpi na około miliarda ludzi, a co 6 sekund z tego powodu gdzieś na świecie umiera małe dziecko. 

Bibliografia

  • Nie marnuj jedzenia 2019, Raport Federacji Polskich Banków Żywności na podstawie: D. Kołożyn-Krajewska, B. Bilska, M. Tomaszewska, Badanie ilościowe na reprezentatywnej próbie Polaków powyżej 18. roku życia w aspekcie marnotrawstwa żywności, SGGW 2019, https://niemarnuje.bankizywnosci.pl
  • Jak nie marnować jedzenia? Poznaj 10 sprawdzonych sposób, dzięki którym będziesz wyrzucać mniej jedzenia i zaoszczędzisz nawet 2,5 tys. zł rocznie!, https://makehappyday.com
  • Na świecie marnuje się 1/3 żywności. 1,3 miliarda ton jedzenia ląduje w koszu, https://ziemianarozdrozu.pl

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!