Męczy cię wysoka gorączka, a od kilku dni zmagasz się z dusznościami i kaszlem? Zapalenie płuc to nie abstrakcja – dowiedz się, czy jesteś w grupie ryzyka i jak leczyć tę ciężką chorobę.

O tym, jakie szczepionki mogą nas uchronić przed chorobą, dlaczego warto udać się do lekarza i kto wymaga opieki szpitalnej, opowiada dr n. med. Piotr Dąbrowiecki*, specjalista chorób wewnętrznych i alergologii z Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie.

Jeśli wierzyć doniesieniom prasowym, dopadła nas właśnie epidemia grypy. Jak wiemy pogrypowe powikłania to częsty, choć niejedyny powód zapalenia płuc? Co jeszcze wywołuje zapalenie płuc?

– Faktycznie bardzo często do zapalenia płuc dochodzi w wyniku niewłaściwego leczenia grypy czy zapalenia oskrzeli. Osoba chora może przekazać innym złośliwego wirusa lub bakterię najczęściej drogą kropelkową, np. w wyniku kaszlu czy podania rąk, w które wcześniej kichnęliśmy. Wystarczy, że przebywać będziemy z chorym w jednym pomieszczeniu. Jeśli mamy silny organizm, chorobę możemy zablokować – jest jednak spora grupa osób, które są bardziej narażone na zachorowanie.

Kiedy zatem jesteśmy bardziej narażeni?

– Zdecydowanie łatwiej zachorować na zapalenie płuc, jeśli cierpimy na POChP (przewlekłą obturacyjną chorobę płuc), astmę, przewlekłe choroby układu krążenia czy przewlekłe stany zapalne. Dużą rolę odgrywa też wiek – im jesteśmy starsi, tym łatwiej zachorować.

Jak można – oprócz standardowego leczenia antybiotykami – sobie pomóc? Czy możemy leczyć się samodzielnie?

– Tak, jeśli sytuacja nie jest specjalnie groźna. Przede wszystkim zalecam odpuścić sobie wszystkie obowiązki –położyć się do łóżka, czyli dać sobie czas na zregenerowanie sił. W ramach „domowego” leczenia zapalenia płuc pomocne może być oklepywanie klatki piersiowej, które zmniejsza zaleganie wydzieliny w układzie oddechowym i umożliwia odkrztuszanie. Łatwiej nam się wtedy oddycha, bo oskrzela oczyszczone z wydzieliny przewodzą więcej powietrza do pęcherzyków płucnych.

A czy istnieje szczepionka chroniąca przed bakteryjnym zapaleniem płuc?

– Niestety nie. Owszem, istnieją szczepionki, które chronią przed określonymi patogenami, np. wirusem grypy czy pneumokokami – znacząco zmniejsza się wówczas ilość powikłań u osób starszych – ale nie istnieje taka, która chroniłaby nas stricte przed zapaleniem płuc.

Szczególnie groźne są zapalenia szpitalne…

– Tak – takie zapalenia są najgroźniejsze. Najczęściej dochodzi do nich po dwóch dniach terapii szpitalnej – pacjent wysoko gorączkuje, kaszle, cierpi na duszności, widoczne są u niego zmiany w rentgenie, których wcześniej nie było. Flora wewnątrzszpitalna jest bardziej niebezpieczna niż pozaszpitalna.

Dlaczego mówi się, że podeszły wiek sprzyja zachorowaniu?

Głównie ze względu na dodatkowe schorzenia, jakie atakują osoby starsze. Chodzi m.in. o niewydolność oddechowo-krążeniową, astmę, gorzej działające nerki, które słabiej metabolizują leki. Starsi ludzie mają problem z odkrztuszaniem, wiele narządów pracuje wolniej. Dodatkowo choroby układu kostno-stawowego potęgują niepełnosprawność. Brakuje im ruchu, który wspomaga nasz układ odpornościowy. Dlatego aby wyleczyć zapalenie płuc u młodego człowieka, wystarczy czasem jeden antybiotyk i pobyt w domu. U osób starszych czasami stosujemy dwa antybiotyki wspomagane lekami objawowymi, a to dodatkowo obciąża osobę w wieku podeszłym i o powikłanie nietrudno. Niewydolność nerek, dekompensacja układu krążenia, niewydolność oddechowa powodują, że terapia tych osób musi przebiegać w szpitalu.

A czy prawdą jest, że u ludzi starszych zapalenie płuc może występować bez wyraźnych objawów, np. bez gorączki? Czy trudniej jest w tym wieku zdiagnozować chorobę?

– Zdarza się, że u osób starszych inaczej działa układ immunologiczny. Jest on mniej aktywny, przez co mamy mniejsze szanse, że odpowiednio szybko zauważymy niepokojące objawy. To źle, bo np. gorączka, choć sama w sobie nie jest chorobą, ma za zadanie zasygnalizować chorobę i pomóc nam w walce z wirusami. Często u osób w wieku podeszłym szczególnie atypowe zapalenia płuc mogą sprawiać trudności w postawieniu odpowiedniej diagnozy lekarzom POZ.

Więcej o zapaleniu płuc czytaj także na Medme.pl

Dziękuję za rozmowę.

 

Dr n. med. Piotr Dąbrowiecki

Specjalista chorób wewnętrznych i alergologii

Wojskowy Instytut Medyczny