Zaburzenia błędnika, których częstym objawem są m.in. nagłe i silne zawroty głowy oraz zaburzenia równowagi, mogą być przyczyną poważnego schorzenia. Do najniebezpieczniejszych chorób błędnika należą zapalenie błędnika oraz guz w tej części ucha wewnętrznego. Jeśli borykamy się z zawrotami głowy, ale też mamy problemy z utrzymaniem równowagi, dokuczają nam szumy w uszach, wymioty i gorączka, powinniśmy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.

Błędnik

Błędnik to wewnętrzna część ucha, odpowiedzialna nie tylko za słuch, ale także równowagę. Zbudowany jest on z błędnika kostnego, w którym umiejscowiony jest błędnik błoniasty, a w nim znajdują się receptory słuchu i równowagi.

Zaburzenia błędnika dotykają najczęściej osób dorosłych, zwłaszcza w starszym wieku, choć nie zawsze. Do postawienia właściwej diagnozy niezbędne są specjalistyczne badania, gdyż objawy różnych chorób błędnika są bardzo podobne.

Zaburzenia błędnika

Jednym ze schorzeń błędnika jest choroba lokomocyjna, znana też pod nazwą kinetoza, która może ujawnić się już we wczesnym dzieciństwie. Chory podczas przemieszczania się różnymi środkami transportu odczuwa nudności, zawroty głowy, a nawet wymioty. Przyczyną tak zwanej choroby ruchu jest najprawdopodobniej błędna interpretacja przez mózg bodźców z zewnątrz podczas poruszania środkami transportu, takimi jak samochód, statek, samolot czy pociąg.

Zobacz: Zapalenie błędnika – objawy, leczenie i przyczyny

Problemy z błędnikiem – choroba lokomocyjna

Specjaliści są przekonani, że podłoże choroby lokomocyjnej u dzieci i dorosłych jest identyczne, jednak wciąż nie do końca jasne są przyczyny schorzenia. Na szczęście istnieją środki, które pomagają wyeliminować czy zminimalizować przykre dolegliwości związane z chorobą lokomocyjną. Są to między innymi preparaty na bazie imbiru czy dimenhydraminy, która działa uspokajająco i przeciwwymiotnie.

Leczenie błędnika należy wesprzeć lepszym przygotowaniem się do podróży, czy to statkiem, samolotem czy autem. Przede wszystkim przed nią należy zjeść nieduży oraz lekki posiłek. Należy też zadbać o to, aby siedzieć przodem do kierunku jazdy i patrzeć na horyzont. Nie można zbyt często zmieniać punktów obserwacji. Wręcz wykluczone jest czytanie książki, wpatrywanie się w telefon komórkowy, komputer czy tablet.

Uszkodzenie błędnika

Uszkodzony błędnik może być wynikiem urazu i choroby nowotworowej, ale też infekcji wirusowej czy bakteryjnej. Objawy świadczące o problemie z błędnikiem to między innymi:

  • zawroty głowy,
  • oczopląs,
  • zaburzenia równowagi,
  • nudności,
  • wymioty,
  • szum w uszach,
  • omdlenia.

Zaburzenia błędnika – zapalenie nerwu przedsionkowo-ślimakowego

Zaburzenia błędnika powoduje zapalenie nerwu przedsionkowo-ślimakowego, którego przyczyną mogą być właśnie wirusy, między innymi grypy, odry, ospy wietrznej czy świnki i półpaśca. W wyniku uszkodzenia nerwu chory najczęściej niedosłyszy, ale zdarzają się przypadki całkowitej głuchoty.

Tego typu problemom z błędnikiem towarzyszą nie tylko zaburzenia równowagi i utrzymania się na nogach, ale też oczopląs, mdłości i wymioty. Zapalenie nerwu przedsionkowo-ślimakowego leczy się farmakologicznie. Środki oraz ich dawki ustala lekarz, a mogą to być leki antyhistaminowe, przeciwwymiotne, a także skopolamina.

Czytaj też: Badanie błędnika (VNG) – na czym polega i co wykrywa

Zaburzenia błędnika – choroba Meniere’a

Inną przyczyną zawrotów głowy, wymiotów i szumów w uszach może być choroba Meniere’a. Schorzeniu towarzyszyć może ból głowy często mylony z migreną. Wszystko przez zbierający się w uchu wewnętrznym nadmiar endolimfy, który jest powodem zaburzeń błędnika i złego samopoczucia, a nieleczony może powodować też upośledzenie słuchu.

Zespół Meniere’a jest chorobą błędnika, która dotyka osób spożywających duże ilości kawy, alkoholu, papierosów i czekolady. Leczenie schorzenia nie powinno ograniczać się tylko do podawania leków antyhistaminowych, przeciwzapalnych czy antybiotyków. Ważnym elementem leczenia powinna być zmiana diety na taką, która nie będzie zaburzać gospodarki mineralnej i pozbawiona będzie alergenów. Jeśli farmakologia oraz właściwa dieta nie pomogą choremu, konieczna będzie operacja.

Zaburzenia błędnika – nerwiak nerwu słuchowego

Zaburzenia błędnika mogą być spowodowane guzami kąta mostowo-móżdżkowego, najczęściej występujące (w około 90 proc. przypadków) są nerwiaki nerwu słuchowego. W większości przypadków pojawiają się one w jednym uchu (tak zwany nerwiak jednostronny). Najczęściej dotyka on osoby po ukończeniu 30-go roku życia.

Pierwszym symptomem nerwiaka jest systematycznie pogarszający się słuch, najczęściej w jednym uchu. Do objawów tych dochodzą szumy i świsty, zawroty oraz ból głowy. Jeśli guz przekroczy średnicę 2 cm, chory może odczuwać drętwienie twarzy, zaburzenia równowagi. Leczenie nerwiaków nerwu słuchowego zależy od wielkości guzów oraz dolegliwości, jakie powodują. W przypadku tych większych konieczna jest interwencja chirurgiczna.

Zaburzenia błędnika – zapalenie ucha wewnętrznego

Jeśli zaburzeniom równowagi, zawrotom głowy, szumom w uszach i wymiotom towarzyszy zmęczenie oraz ból ucha i gorączka, najpewniej pacjent cierpi na zapalenie ucha wewnętrznego. To bardzo nieprzyjemne i groźne schorzenie, gdyż może prowadzić do trwałego uszkodzenia błędnika, ropnia móżdżka, zapalenia opon mózgowych i głuchoty.

Za zapalenie ucha wewnętrznego najczęściej odpowiedzialne są bakterie, które wcześniej pojawiły się w uchu środkowym. Za schorzeniem tym stać mogą także choroby wirusowe, takie jak:

  • toksoplazmoza,
  • HIV,
  • różyczka,
  • grypa,
  • świnka,
  • odra,
  • ospa wietrzna.

Sprawdź również: Porażenie nerwu twarzowego – leczenie, przyczyny i objawy

Błędnik – leczenie

Sporadycznie zapalenie błędnika pojawia się u chorych na zapalenie opon mózgowych. Jeśli lekarz stwierdzi u chorego zapalenie ucha wewnętrznego, nie wykluczone, że będzie musiał poddać się leczeniu szpitalnemu. Jednak o tym, jak leczyć błędnik, zawsze decyduje lekarz. W przypadku zapalenia ucha wewnętrznego najczęściej chorym podaje się dożylnie antybiotyki.

Sprawdź: Kiedy powinieneś odwiedzić laryngologa?