Polskie prawo zawiera szereg wymogów, od których spełnienia uzależniona jest ważność testamentu. Warto jest zapoznać się z tymi wymogami, ponieważ niezachowanie któregokolwiek z nich powoduje, że testament jest nieważny. Czym różnią się: testament własnoręczny, allograficzny i notarialny?

Dziedziczenie testamentowe

Polski system prawny przewiduje dwa porządki dziedziczenia – dziedziczenie ustawowe i testamentowe. Dziedziczenie według przepisów ustawy znajduje zastosowanie w przypadku, kiedy spadkodawca nie pozostawi testamentu.

Prawidłowe sporządzenie testamentu sprawia jednak w praktyce sporo problemów. Stąd też zdarzają się sytuacje, w których spadkodawca pozostawił testament, ale ze względu na niedopełnienie wymogów formalnych, jego treść nie może zostać zrealizowana.

Czytaj też: Co się dzieje, gdy nie ma testamentu?

Rodzaje testamentów

Wyróżnia się dwie kategorie testamentów:

  • zwykłe,
  • szczególne.

Testamentem zwykłym jest:

  • testament własnoręczny (czyli testament holograficzny, testament odręczny),
  • testament notarialny,
  • testament allograficzny.

Testament szczególny charakteryzuje się większym rygoryzmem prawnym i jest nim testament ustny, wojskowy i testament sporządzony na polskim statku morskim lub powietrznym.

Otwarcie testamentu

Celem rygorystycznego obowiązywania przepisów dotyczących formy testamentu jest odtworzenie rzeczywistej woli zmarłego. Uzasadnione jest to również faktem, że testament staje się skuteczny dopiero po śmierci jego twórcy, tj. w momencie, w którym wyjaśnienie jakichkolwiek wątpliwości nie jest już możliwe.

Czytaj też: W jaki sposób zabezpieczyć kwestie majątkowe jeszcze za życia?

Testament własnoręczny

Testament holograficzny musi zostać w całości napisany własnoręcznie. Nie można więc przy jego sporządzaniu korzystać z pomocy komputera czy maszyny do pisania. Może on zostać napisany dowolnym narzędziem piszącym (np. ołówkiem, kredkami) i na dowolnym podłożu (nie musi być to koniecznie kartka papieru, ale również np. kawałek bawełnianego materiału).

Czytaj też: Co to jest zachowek i co warto o nim wiedzieć?

Jak spisać testament

Testament własnoręczny musi zostać podpisany przez spadkodawcę. Podpis powinien składać się z imienia i nazwiska, ewentualnie samego nazwiska. Ważne jest również, aby podpis został złożony pod treścią testamentu, a nie np. w jego środku czy na kopercie, w którą włożony jest testament. Testament własnoręczny musi zostać opatrzony datą jego sporządzenia, najlepiej poprzez wskazanie dnia, miesiąca i roku. Datę można również wskazać opisowo, np. Wigilia Bożego Narodzenia 2014.

Treść testamentu

Zasadniczo pominięcie podpisu i daty w testamencie powoduje, że staje się on nieważny. Wyjątkowo jednak brak wskazania daty nie skutkuje nieważnością testamentu, jeżeli nie wywołuje to wątpliwości co do zdolności spadkodawcy do sporządzenia testamentu, co do treści testamentu lub co do wzajemnego stosunku kilku testamentów.

Wymienione wymogi dotyczące formy testamentu holograficznego mają na celu zapewnienie jego autentyczności i uniknięcie ryzyka jego podrobienia lub przerobienia.

Czytaj też: Dług zamiast spadku? Ciemna strona dziedziczenia