Spadek z dobrodziejstwem inwentarza – co to takiego? Przyjęcie  spadku z dobrodziejstwem inwentarza chroni spadkobierców przed obciążeniem długami spadkowymi, które znacznie przewyższają wartość odziedziczonych aktywów. Zobacz, co to jest dobrodziejstwo inwentarza, na czym polega dziedziczenie z dobrodziejstwem inwentarza, jakie korzyści przynosi nabycie takiego spadku.

Spadek z dobrodziejstwem inwentarza

Możliwość przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza funkcjonuje na szeroką skalę od 2015 roku. Zanim powiemy, czym jest spadek z dobrodziejstwem inwentarza, poznajmy niezbędną definicję spadku.

Spadek to w polskim prawie ogół praw i obowiązków należących do spadkodawcy w chwili jego śmierci i przechodzących na jego następców prawnych w drodze dziedziczenia. Oznacza to, że w ramach spadku możemy otrzymać zarówno aktywa (prawa majątkowe do nieruchomości, pojazdów, środków finansowych, papierów wartościowych itd.) jak i pasywa (niespłacone kredyty, długi, zaległości itd.). Nie każdy ma chęć i możliwości regulowania zobowiązań zmarłego spadkodawcy, nie mamy jednak możliwości przyjęcia samego majątku, bez przyjęcia długów, jeśli takowe są.

Czytaj też: Dziedziczenie ustawowe – zasady, kolejność, definicje

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza

W świetle polskiego prawa, każda osoba która nabywa prawo do spadku, musi podjąć decyzję, co zamierza ze spadkiem zrobić. Obecnie istnieją 3 możliwości, spadkobierca może:

  • spadek przyjąć w całości, co oznacza, że odziedziczy wszystkie aktywa, ale też wszystkie pasywa, czyli długi spadkowe w pełnej wysokości;
  • przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza, co oznacza, że za ewentualne długi spadkowe będzie odpowiadać tylko do wysokości odziedziczonych aktywów;
  • zdecydować się na odrzucenie spadku w całości. Wówczas nie otrzyma żadnych aktywów, ale też na pewno nie zostanie obciążony długami zmarłego spadkodawcy.

Czytaj: Odrzucenie spadku – u notariusza czy w sądzie? Sposoby i terminy

Dziedziczenie z dobrodziejstwem inwentarza

Nas szczególnie interesuje przypadek drugi – przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Tak jak powiedzieliśmy już wyżej, spadek z dobrodziejstwem inwentarza można przyjmować od 2015 roku i jest to wielki ukłon w stronę spadkodawców, wcześniej pozbawionych takiej ochrony.

Wybór z powyższych 3 możliwości powinien zostać dokonany w ciągu 6 miesięcy od dnia, kiedy spadkodawca powziął wiedzę o nabyciu spadku. Wielu spadkodawców o takim wymogu nie wie, co później działa na ich niekorzyść. Do 2015 roku brak decyzji, czy spadek zostaje przyjęty czy odrzucony, skutkował automatycznym domniemaniem, że spadkodawca spadek przyjął w całości. Jeśli spadek składał się z długu znacznie przewyższającego wartość odziedziczonych aktywów, spadkobiercę czekały poważne kłopoty finansowe.

Zobacz też: Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku – jak napisać?

Nabycie spadku z dobrodziejstwem inwentarza

Od 2015 roku istnienie możliwość przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza, a więc z ograniczeniem odpowiedzialności za długi jedynie do wysokości aktywów.

Co więcej – w sytuacji braku wyboru, domniemywa się właśnie przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Rozwiązanie to chroni nas przed bardzo poważnymi konsekwencjami, które może nieść przyjęcie spadku w całości. Aczkolwiek nie jest powiedziane, że otrzymując spadek z dobrodziejstwem inwentarza nie spotkają nas z tego powodu kłopoty, zawiązane z wieloma uciążliwymi formalnościami, czy koniecznością sporządzenia spisu inwentarza.

Zobacz także: Podział majątku (spadku) – po śmierci rodziców, małżonka

Dobrodziejstwo inwentarza

Powiedzmy sobie teraz, czym jest owo dobrodziejstwo inwentarza. Dobrodziejstwo inwentarza to wszystkie aktywa, czynne składniki majątku, które można sprzedać, aby z uzyskanych pieniędzy spłacić długi. Mogą to być:

  • nieruchomości,
  • samochody,
  • przeróżne przedmioty,
  • kosztowności,
  • dzieła sztuki,
  • akcje,
  • udziały.

Sprawdź także: Prawo do zachowku – komu się należy. Darowizna a zachowek

Spis inwentarza – KPC

Kodeks Postępowania Cywilnego opisuje czynność spisu inwentarza. Spadek trzeba bowiem w jakiś sposób oszacować. Dokonywany jest spis inwentarza przez komornika, na polecenie sądu. Procedura angażująca sąd i komornika ma zapobiegać przypadkom próby ukrywania majątku przez spadkobierców – ukrycie na przykład kosztownego samochodu, obniżyłoby wartość aktywów, a tym samym ograniczyłoby wysokość długów, które ma spadkobierca spłacić.

Zmiany w prawie, które weszły w 2015 roku, przewidują też jednak możliwość przeprowadzenia prywatnego spisu inwentarza. Spadek jest szacowany na własną rękę, a wyliczenie składane u notariusza lub w sądzie.

Przeczytaj także: Darowizna mieszkania – informacje i zasady. Podatek

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza u notariusza

Oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza składamy u notariusza, bądź we właściwym sądzie rejonowym, podobnie zresztą, jak oświadczenia o przyjęciu lub odrzucenie spadku w całości.