Skierowanie na rehabilitację otwiera drogę do nieodpłatnej diagnostyki oraz zajęć pozwalających dojść do sprawności po wypadku, zawale czy udarze, a także opóźniających postępy wielu schorzeń, takich jak stwardnienie rozsiane czy choroba Parkinsona. Pamiętajmy jednak, że skierowanie na rehabilitację nie jest bezterminowe. Ile jest ważne skierowanie na rehabilitację? W jaki sposób nasze niedopatrzenia mogą przekreślić ważność skierowania do poradni rehabilitacyjnej? Do jakiego lekarza należy się udać, by uzyskać skierowanie na rehabilitację? 

Skierowanie na rehabilitację

Skierowanie na rehabilitację umożliwia skorzystanie ze świadczeń zdrowotnych w kilku trybach: 

  • ambulatoryjnie w poradni specjalistycznej, 
  • w domu, 
  • w ośrodku lub na oddziale dziennym,
  • w warunkach stacjonarnych w szpitalu a także 
  • w zakładzie rehabilitacji. 

Skierowanie na rehabilitację w większości przypadków może wystawić każdy lekarz ubezpieczenia zdrowotnego, w tym lekarz pierwszego kontaktu, aczkolwiek bywają sytuacje, w których skierowanie na rehabilitację leży wyłącznie w gestii lekarza specjalisty (więcej szczegółów poniżej). Pamiętajmy, że trzymając w ręku skierowanie na rehabilitację, mamy określony termin na jego zarejestrowanie w poradni. Ile jest ważne skierowanie na rehabilitację?

Czytaj też: Czym jest masaż rehabilitacyjny

Ile jest ważne skierowanie na rehabilitację?

W odróżnieniu od skierowań dotyczących innego rodzaju świadczeń medycznych, skierowanie na rehabilitację nie jest bezterminowe. Skierowanie na rehabilitację ważność utrzymuje przez 30 dni kalendarzowych od momentu wystawienia. Nie oznacza to, że w ciągu 30 dni musimy rozpocząć rehabilitację (co może być niemożliwe ze względu na kolejki). Konsekwencją tego przepisu jest jednak konieczność zarejestrowania się w wybranej poradni lub na oddziale szpitalnym w przeciągu wspomnianych 30 dni, niezależnie od tego, kiedy faktycznie rozpoczniemy zajęcia z rehabilitantem. Wymóg ten należy spełnić pod rygorem utraty ważności naszego skierowania na rehabilitację. 

Natomiast po rejestracji skierowanie na rehabilitację utrzymywać będzie swoją ważność tak długo, jak istnieć będą przesłanki medyczne wskazujące konieczność podjęcia działań diagnostycznych lub terapeutycznych. 

Czytaj też: Ile jest ważne skierowanie do specjalisty

Skierowanie na rehabilitację w warunkach ambulatoryjnych

Jak podaje NFZ, skierowanie na rehabilitację w warunkach ambulatoryjnych, czyli w specjalistycznej poradni rehabilitacyjnej, wystawić może każdy lekarz ubezpieczenia zdrowotnego. W przypadku wady postawy kwalifikującej się do rehabilitacji leczniczej narządu ruchu, skierowanie na rehabilitację wystawia:

  • lekarz specjalista rehabilitacji ogólnej, rehabilitacji medycznej lub rehabilitacji w chorobach narządu ruchu lub chirurgii ortopedycznej, lub chirurgii ogólnej, lub chirurgii urazowo-ortopedycznej, lub ortopedii i  traumatologii, lub ortopedii i traumatologii narządu ruchu,
  • lekarz ze specjalizacją I stopnia: jak powyżej,
  • lekarz w trakcie specjalizacji z rehabilitacji medycznej lub ortopedii i traumatologii narządu ruchu.

Rehabilitacja w poradni specjalistycznej odbywa się w cyklu do 10 dni zabiegowych, przy czym dziennie można liczyć na nie więcej, niż 5 zabiegów. 

Czytaj też: Skierowanie do sanatoriów – przeglądarka skierowań

Skierowanie na rehabilitację w warunkach domowych

Skierowanie na zabiegi fizjoterapii w warunkach domowych wystawia lekarz podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), a także inni lekarze ubezpieczenia zdrowotnego:

  • lekarze specjaliści: rehabilitacji w chorobach narządu ruchu, rehabilitacji ogólnej, rehabilitacji lub rehabilitacji medycznej, medycyny fizykalnej i balneoklimatologii, chirurgii lub chirurgii ogólnej, chirurgii ortopedycznej, chirurgii urazowo-ortopedycznej, ortopedii i traumatologii, reumatologii, neurologii, neurochirurgii;
  • lekarze ze specjalizacją I stopnia i lekarze w trakcie specjalizacji: jak powyżej.

Skierowanie na rehabilitację w warunkach domowych mogą otrzymać pacjenci w stanie wegetatywnym lub apalicznym, a także z zaburzeniami funkcji motorycznych spowodowanymi:

  • ogniskowymi uszkodzeniami mózgu (po zatorach, udarach, urazach) – w ciągu 12 miesięcy od dnia powstania uszkodzenia,
  • ciężkimi uszkodzeniami centralnego i obwodowego układu nerwowego (5 stopień skali Rankina służącej do oceny stopnia niepełnosprawności),
  • uszkodzeniem rdzenia kręgowego – w  ciągu 12 miesięcy od dnia powstania uszkodzenia,
  • chorobami przewlekle postępującymi, takimi jak: miopatie, choroba Parkinsona, zapalenie wielomięśniowe, rdzeniowy zanik mięśni, guzy mózgu, procesy demielinizacyjne, kolagenozy, przewlekłe zespoły pozapiramidowe, reumatoidalne zapaleniem stawów,
  • chorobami zwyrodnieniowymi stawów biodrowych lub kolanowych oraz po zabiegach endoprotezoplastyki stawu – w ciągu 6 miesięcy od dnia wykonania operacji,
  • złamaniami, obrażeniami i amputacjami nóg.

Skierowanie na rehabilitację w warunkach domowych uprawnia do skorzystania z 80 dni zabiegowych w ciągu roku kalendarzowego (nie więcej niż pięć zabiegów dziennie)

Czytaj też: Prądy interferencyjne w rehabilitacji

Skierowanie na rehabilitację w ośrodku dziennym 

Skierowanie na rehabilitację w warunkach ośrodka lub oddziału dziennego może otrzymać pacjent, którego stan nie pozwala na rehabilitację w poradni specjalistycznej (czyli w warunkach ambulatoryjnych), nie jest jednak na tyle poważny, by chory wymagał całodobowego nadzoru. Skierowanie na rehabilitację w tym przypadku oznacza wysłanie na zabiegi  bardzo zróżnicowanym charakterze. 

  • Rehabilitacja ogólnoustrojowa (w tym dla określonych grup pacjentów, w szczególności po leczeniu raka piersi, ze stwardnieniem rozsianym, dysfunkcją ręki, z obrzękiem limfatycznym o różnej etiologii i umiejscowieniu): 15 do 30 dni zabiegowych, średnio 5 zabiegów fizjoterapeutycznych dziennie. Skierowanie na rehabilitację ogólnoustrojową może wystawić:
    • lekarz oddziału urazowo-ortopedycznego, chirurgicznego, neurochirurgicznego, neurologicznego, reumatologicznego, chorób wewnętrznych, onkologicznego, urologicznego pediatrii, endokrynologii dziecięcej, diabetologii dziecięcej, ginekologicznego, rehabilitacji ogólnoustrojowej, neurologicznej, pulmonologicznej, kardiologicznej;
    • lekarz poradni rehabilitacyjnej, urazowo-ortopedycznej, neurologicznej, reumatologicznej, poradni wad postawy, endokrynologii dziecięcej, diabetologii dziecięcej;
    • lekarz podstawowej opieki zdrowotnej – w przypadku zaostrzenia choroby przewlekłej, na którą leczony jest pacjent.
  • Rehabilitacja kardiologiczna: dla pacjentów po ostrych zespołach wieńcowych, plastyce naczyń wieńcowych, zabiegach kardiochirurgicznych, zabiegach chirurgii naczyniowej, zaostrzeniach niewydolności serca. Skierowanie na rehabilitację kardiologiczną wystawić może:
    • lekarz oddziału: kardiologii, kardiochirurgii, chorób wewnętrznych;
    • lekarz poradni: kardiologicznej, rehabilitacyjnej.
  • Rehabilitacja osób z dysfunkcją narządu słuchu i mowy: trwa do 120 dni zabiegowych w roku kalendarzowym. Skierowanie na rehabilitację wystawić może lekarz z oddziału lub poradni otolaryngologii, otolaryngologii dziecięcej, audiologii i foniatrii, audiologii, foniatrii, neurologii, rehabilitacji.
  • Rehabilitacja osób z dysfunkcją narządu wzroku: trwa do 120 dni zabiegowych. Skierowanie na rehabilitację wystawia lekarz poradni okulistycznej, neurologicznej lub rehabilitacyjnej.

Czytaj też: Rehabilitacja za pomocą ultradźwięków

Skierowanie na rehabilitację w warunkach stacjonarnych

  • Rehabilitacja ogólnoustrojowa: trwa 6 tygodni, przez 6 dni w tygodniu pacjent może liczyć na 5 zabiegów dziennie. Skierowanie na rehabilitację w warunkach szpitalnych wystawić może: 
    • lekarz z oddziału urazowo-ortopedycznego, chirurgii, neurochirurgii, neurologii, reumatologii, chorób wewnętrznych, onkologii, ginekologii, urologii, pediatrii, kardiologii, geriatrii;
    • lekarz z  poradni rehabilitacyjnej, urazowo-ortopedycznej, neurologicznej, reumatologicznej – w przypadku zaostrzeń chorób przewlekłych.
  • Rehabilitacja pulmonologiczna: średni czas trwania: 3 tygodnie, średnio 5 zabiegów dziennie przez 6 dni w tygodniu. Skierowanie na rehabilitację wystawić może: 
    • lekarz z oddziału pulmonologicznego, gruźlicy i chorób płuc, chirurgii klatki piersiowej, kardiologii, laryngologii, chorób wewnętrznych, alergologii, onkologii, pediatrii – w przypadku rehabilitacji pulmonologicznej wieku rozwojowego;
    • lekarz z  poradni rehabilitacji, gruźlicy płuc i chorób płuc, alergologicznej, chirurgii klatki piersiowej.
  • Rehabilitacja kardiologiczna: trwa do 5 tygodni, przez 6 dni w tygodniu. Pacjenci przyjmowani są bezpośrednio po wypisaniu ze szpitala. Skierowanie na rehabilitację wystawia: 
    • lekarz oddziału: kardiologii, kardiochirurgii, chorób wewnętrznych, pediatrii;
    • lekarz poradni kardiologii lub rehabilitacji.

Czytaj też: Ile jest ważne skierowanie do szpitala