Trudny dostęp do lekarzy sprawia, że najchętniej leczymy się sami. Niestety, skutki tego często są nie najlepsze. Na szczęście, zgodnie z planami Ministerstwa Zdrowia wkrótce będziemy mogli liczyć na pomoc i opiekę farmaceutów.

Oczywiście, teraz także często z niej korzystamy. W znacznym stopniu zależy to jednak od życzliwości i dobrej woli pracującego w najbliższej aptece fachowca. Wszystko jednak wskazuje na to, że już niedługo opieka farmaceutyczna zostanie uregulowana prawnie i będzie świadczeniem gwarantowanym, podobnie jak opieka lekarza rodzinnego, położnej czy pielęgniarki środowiskowej.

Na czym polega opieka farmaceutyczna?

W latach 70. XX wieku dwoje profesorów z Uniwersytetu w Minnesocie, Charles Hapler i Linda Strand, zdefiniowało opiekę farmaceutyczną jako dodatkową pomoc farmaceuty w planowaniu i realizacji terapii lekowej.

W czasie indywidualnych spotkań z odpowiednio wykształconym pracownikiem apteki pacjent może nauczyć się np. prawidłowego pomiaru poziomu cukru we krwi, kontrolowania masy ciała czy po prostu obserwowania ogólnego stanu zdrowia. Uzyska także rzetelne informacje na temat stosowanych leków. Farmaceuta poinformuje go np., jak je dawkować, czy można je łączyć z suplementami diety lub innymi lekami.

Farmaceuta mógłby też sporządzać pisemną informację o wszystkich wydanych pacjentowi lekach i powodach ich zakupu. Taka szczegółowa dokumentacja byłaby pomocna dla lekarza prowadzącego.

Kto będzie mógł z niej korzystać?

Polskie Ministerstwo Zdrowia planuje w najbliższym czasie wprowadzić opiekę farmaceutyczną, która będzie świadczeniem przysługującym każdemu uprawnionemu pacjentowi w ramach finansowania ze środków publicznych.

W pierwszej kolejności z opieki farmaceutycznej powinny korzystać osoby cierpiące na przewlekłe choroby, takie jak: astma, nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia czy cukrzyca. Zazwyczaj trwają one wiele lat, a przy długim stosowaniu leków pojawiają się często działania niepożądane. A wtedy rada fachowca jest szczególnie potrzebna.

Czy pacjent sam będzie wybierał aptekę i farmaceutę?

Tak, wybór ma należeć do pacjenta. Trzeba będzie złożyć tylko deklarację, podobną do tych, które dotyczą wyboru lekarza rodzinnego, pielęgniarki środowiskowej czy położnej.

Czy apteka może stać się placówką ochrony zdrowia?

Tak, na tym właśnie polega opieka farmaceutyczna w innych krajach. We Włoszech, Portugalii czy Szwajcarii pacjenci znacznie częściej odwiedzają apteki niż przychodnie lekarskie.

Te pierwsze są dla nich nie tylko miejscem, w którym kupują produkty farmaceutyczne, ale również źródłem rzetelnej informacji o lekach i ich stosowaniu. Co więcej, właśnie w aptekach szukają porad na temat zachowań prozdrowotnych.

W Polsce do tej pory opieka farmaceutyczna była realizowania jedynie w ramach specjalnego projektu FONTIC (Farmaceutyczna Opieka w Nadciśnieniu Tętniczym i Cukrzycy typu 2), opracowanego przez Uniwersytet Jagielloński. Uczestniczyły w nim wybrane apteki, które zgłosiły swój udział. Pacjenci korzystali z programu bezpłatnie. Farmaceuci zaś otrzymali wsparcie merytoryczne w zakresie prowadzenia opieki, podczas przygotowanych specjalnie dla nich szkoleń.

Teraz jednak Departament Polityki Lekowej i Farmacji Ministerstwa Zdrowia przesłał do Sejmu projekt ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, która pozwoli opiece farmaceutycznej formalnie wejść w życie.

 

Tekst: Anna Wiśniewska, “Magazyn 60+”