Optometrysta jest specjalistą z zakresu optyki i biofizyki, który bada wady wzroku i pomaga dobrać adekwatne do nich szkła korekcyjne. Badanie optometryczne jest na tyle szerokie, że pozwala wykryć i określić nie tylko wadę wzroku, ale też rozliczne choroby oczu. Optometrysta nie zajmuje się jednak ich leczeniem – w tym celu odsyła pacjenta do okulisty. Zobacz, kim jest optometrysta, na czym polega różnica między optometrystą a okulistą, jakie parametry mierzy się przeprowadzając badanie optometryczne. 

Kto to jest optometrysta?

O ile z lekarzem okulistą większość z nas jest zaznajomiona od najmłodszych lat, nawet jeśli nasze oczy działają prawidłowo, o tyle w przypadku stwierdzenia wad wzroku albo schorzeń narządu odpowiedzialnego za widzenie, wielce prawdopodobne jest, że spotkać nam się przyjdzie z innymi specjalistami, z których nie każdy będzie lekarzem. Jednym z nich jest optometrysta.

Kto to jest optometrysta? Definicja sygnowana przez Międzynarodowe Porozumienie Optometryczne i Optyczne mówi, że „optometrysta to autonomiczny, nauczany i regulowany zawód należący do systemu ochrony zdrowia, a osoba wykonująca ten zawód praktykuje w zakresie badania refrakcji i zaopatrzenie w pomoce wzrokowe, a także diagnozowanie i właściwe postępowanie w przypadku choroby oczu oraz rehabilitacji układu wzrokowego”. Co to oznacza w praktyce?

Czytaj: Wizyta u okulisty 

Czym się zajmuje optometrysta?

Ujmując powyższą definicję w sposób bardziej przystępny, można powiedzieć, że optometrysta jest specjalistą zajmującym się pomiarem wady wzroku (refrakcji) i dobierającym adekwatnie do niej szkła okularowe lub soczewki kontaktowe o odpowiedniej mocy. Warto w tym miejscu odwołać się do greckiego źródłosłowu: optos znaczy „widziany” zaś metreo to „mierzenie”.

Do zadań optometrysty należy więc wykonanie badań za pomocą dostępnych urządzeń, takich jak refraktometr, oftalmometr czy oftalmoskop a następnie ich właściwa interpretacja oraz dobór środków zaradczych. Optometrysta prowadzić może także rehabilitację narządu wzroku pod nadzorem i na zlecenie lekarza okulisty. Może ona obejmować ćwiczenia z zakresu skupiania wzroku czy koordynacji ruchu gałek ocznych. Optometrysta jest też osobą, która powinna udzielić pacjentowi kompetentnych informacji na temat stosowanych współcześnie metod leczenia oraz wyrobów medycznych. 

Czytaj też: Zdrowie to nie żarty – zadbaj o regularne badania

Badanie optometryczne

Na czym polega badanie optometryczne? Jego standard został określony przez Polskie Towarzystwo Optometrii i Optyki i wymaga nie tylko przeprowadzenia suchych pomiarów, ale też ogólnej oceny stanu pacjenta w kilku aspektach. W związku z tym badanie optometryczne powinno być prowadzone z uwzględnieniem poniższych etapów.

  • Zebranie danych osobowych, wraz z informacjami o trybie życia pacjenta, wykonywanym zawodzie itd.
  • Wywiad dotyczący stanu zdrowia, ze szczególnym uwzględnieniem problemów z widzeniem oraz chorób oczu, nie tylko u samego pacjenta, ale też u członków jego rodziny.
  • Badanie wstępne: ostrość wzroku, widzenie obuoczne oraz oko dominujące dal/bliż a także, w razie konieczności: ruchy oczu, pole widzenia metodą konfrontacyjną, test Amslera, punkt bliski akomodacji, punkt bliski konwergencji, widzenie barw.
  • Refrakcja przedmiotowa: refraktometria/skiaskopia, keratometria.
  • Refrakcja podmiotowa: oka prawego, oka lewego, obuoczna.
  • Widzenie bliskie: m.in. amplituda akomodacji i widzenie obuoczne z bliska.
  • Badanie w lampie szczelinowej: m.in.  ocena filmu łzowego, rogówki, spojówki, powiek, mrugania i domykalności powiek.
  • Dobór właściwych soczewek.

Przeczytaj też: Jak rozpoznać i leczyć zaćmę

Optometrysta – czy to lekarz?

Optometrysta jest zawodem, do którego wykonywania jest niezbędna zaawansowana wiedza z zakresu optyki, biofizyki i anatomii. Czy optometrysta jest lekarzem? Nie. Zawód ten jest wprawdzie wpisany do systemu ochrony zdrowia, jednak optometrystów nie kształci się w akademiach medycznych. Aby zostać optometrystą, należy ukończyć studia II stopnia z fizyki o specjalizacji optometria, lub też optometrię zaliczyć w trybie podyplomowym. Oczywiście, nie ma przeszkód, by tego typu kształcenie podjął lekarz, na przykład specjalista w zakresie okulistyki, nie mniej uzyskanie tytułu lekarza nauk medycznych nie jest wymagane, by uprawiać zawód optometrysty.

Zobacz też: Skierowanie do okulisty – czy jest potrzebne? 

Optometrysta a okulista

Jaka jest różnica między optometrystą a okulistą? O jednej już powiedzieliśmy – optometrysta nie jest lekarzem. W związku z tym, optometrysta w odróżnieniu od okulisty nie może przepisywać leków na receptę. Może jednak wskazywać pacjentowi konieczność zastosowania któregoś z leków dostępnych w aptece bez recepty. W sytuacji, gdy optometrysta w trakcie badania poweźmie podejrzenie dotyczące jednej z chorób oczu, nie może się podjąć dalszych czynności, lecz powinien „skierować” pacjenta na specjalistyczne leczenie pod nadzorem okulisty. 

Czytaj: Jak rozpoznać i leczyć jaskrę?