Opieka nad osobami starszymi nietrzymającymi moczu to niełatwa droga. Jednak można poradzić sobie z tym tematem znając zasady dotyczące właściwej higieny, pielęgnacji i stosowania środków chłonnych.

NTM u osób starszych a czynniki drażniące skórę

Nietrzymanie moczu to stosunkowo częsta dolegliwość. Ryzyko pojawienia się inkotynencji rośnie wraz z wiekiem i może mieć związek z chorobami toczącymi się w organizmie, takimi jak np. demencja, choroba Parkinsona, choroba Alzheimera, czy stan po udarze mózgu. Może także pojawić się samoczynnie. To trudna sytuacja zarówno dla osób, które cierpią na niekontrolowane oddawanie moczu i/lub kału oraz dla ich opiekunów.

Osoby starsze popuszczające mocz, jak i osoby zajmujące się nimi powinny zwrócić uwagę na czynniki, które w szczególny sposób mogą wpłynąć na pogorszenie się stanu skóry chorego oraz spowodować pojawienie się niebezpiecznych schorzeń.

Przede wszystkim należy tu wymienić amoniak, znajdujący się w moczu, który podrażnia skórę. Ponadto wilgoć związana z pojawieniem się moczu na skórze oraz pot, towarzyszący takim sytuacjom osłabiają barierę ochronną skóry otwierając drogę bakteriom i drobnoustrojom do wnętrza organizmu.

Pozycja leżąca, często wymuszona chorobą lub stanem zdrowia starszego pacjenta, również nie sprzyja dobrej kondycji skóry. Ponadto używanie nieodpowiednich środków myjących lub zbyt rzadka higiena miejsc intymnych mogą również doprowadzić do stanów zapalnych skóry (w tym do kontaktowego zapalenia skóry), a także do odparzeń, czy odleżyn.

Nietrzymanie moczu u osób starszych – środki absorpcyjne

Inkontynecja u osób starszych jest ściśle związana z tematem środków chłonnych. Produkty absorpcyjne tworzą szeroką gamę wyrobów różniących się między sobą chłonnością, rozmiarem, rodzajem zapinania, sposobem mocowania, przyczepnością, kształtem, budową, itp. Przed zakupem odpowiedniego środka warto zasięgnąć opinii farmaceuty lub lekarza, którzy doradzą jaki rodzaj wytworu chłonnego będzie najwłaściwszy dla danej osoby.

Ważne aby taki środek spełniał wymagania pacjenta i jego opiekuna, był komfortowy, praktyczny, zapewniał dyskrecję i bezpieczeństwo. Wybierając konkretny produkt trzeba kierować się też takimi wytycznymi jak przede wszystkim częstotliwość i ilość gubionego moczu, sytuacje, w których dochodzi do popuszczania, a także stan zdrowia chorego (w tym jego aktywność, poziom sprawności, samoobsługi, itp.). Równie ważny jest rodzaj materiału, z którego jest wykonany środek chłonny.

Na rynku tego typu produktów można spotkać m.in. wkładki anatomiczne, majtki chłonne oraz pieluchomajtki.

NTM u osób starszych – higiena miejsc intymnych

Przy nietrzymaniu moczu u osób starszych należy położyć nacisk na higienę i pielęgnację miejsc intymnych. Myć starszego pacjenta należy po każdym incydencie popuszczenia moczu (nawet kilku kropli). Trzeba mu też zmieniać bieliznę, ubranie, a także pościel i prześcieradło (jeśli zostały pobrudzone). Należy jednak unikać stosowania zwykłego mydła i wody, co wyjaławia i wysusza skórę.

Mycie miejsc przemoczonych moczem i/lub kałem nie powinno być wykonywane przypadkowym środkiem myjącym, a specjalnym preparatem, przeznaczonym do czyszczenia skóry wrażliwej, o ph 4,5 – 5,5, czyli możliwie najbardziej zbliżonym do ph skóry.

Świetnym wyborem do jednorazowego oczyszczania skóry są pielęgnacyjne chusteczki nawilżające oraz pianka oczyszczająca. Ta ostatnia jest szczególnie polecana przy czyszczeniu większych zabrudzeń (np. związanych z popuszczaniem kału), a przy tym nie podrażnia ona nawet wrażliwej skóry.

Nietrzymanie moczu u osób starszych – pielęgnacja i ochrona miejsc intymnych

Tak jak ważna jest higiena u osób starszych nietrzymających moczu, tak samo istotna jest pielęgnacja i ochrona skóry przed czynnikami jej zagrażającymi (o czym była mowa wyżej).

Istnieje spory wybór środków pielęgnujących i chroniących skórę osób w starszym wieku (która jest cienka, delikatna i skora do podrażnień), które z powodzeniem można stosować u osób nietrzymających moczu. Wśród nich znajdują się m.in. krem ochronny, maść, protektor, emulsja, balsam, oleje, itd.

Warto zwrócić uwagę na skład tych produktów. Nie powinno w nich zabraknąć takich naturalnych komponentów oraz innych składników jak tlenek cynku, olej migdałowy, panthenol, urea, nienasycone kwasy tłuszczowe oraz aminokwasy pochodzące od naturalnych olejków.

Ponadto ważny jest każdy rodzaj ruchu (także gimnastyka wykonywana przy pomocy opiekuna oraz masaż tych części ciała, na których chory leży), a także dieta pacjenta. Nie powinno się unikać podawania choremu wody w obawie przed nasileniem problemu nietrzymania moczu. Pacjent z inkontynencją powinien przyjmować 6-8 szklanek wody dziennie.

NTM u osób starszych – aspekt psychologiczny

Z niekontrolowanym oddawaniem moczu przez osoby starsze wiąże się także aspekt psychologiczny. Starsze osoby są często samotne, dodatkowo nękane przez różne dolegliwości i choroby, jak choćby nietrzymanie moczu, powinny odczuwać wsparcie otoczenia oraz zainteresowanie ich losem.

Zwykła rozmowa, potrzymanie za rękę, pomasowanie pleców oraz czuła opieka mogą uprzyjemnić życie choremu.

Z drugiej strony również opiekunowi nie jest łatwo mierzyć się z problemami zdrowotnymi starszej osoby. Jeśli jest taka możliwość, powinien zwrócić się o pomoc w opiece nad starszym człowiekiem do członków rodziny, przyjaciół lub znajomych. Warto również dowiedzieć się czy choremu nie przysługują odwiedziny pielęgniarki oraz czy np. w okolicy nie działa ośrodek woluntarystyczny, który pomaga pacjentom w podobnej sytuacji.