Mieszkanie socjalne obligatoryjnie należy się osobom wyeksmitowanym z zasobów komunalnych. Wniosek o mieszkanie socjalne mogą też złożyć inne osoby, które znalazły się w ciężkiej sytuacji życiowej, aczkolwiek w wielu przypadkach efekt starań o tego typu lokal jest niepewny. Jak dostać mieszkanie socjalne? Komu przysługuje mieszkanie socjalne? Co powinno zawierać podanie o mieszkanie socjalne?

Mieszkanie socjalne – czym jest?

Warunki otrzymania mieszkania socjalnego regulują przepisy lokalne oraz ogólne, w tym ustawa o ochronie lokatorów. Mieszkanie socjalne jest lokalem wchodzących w skład zasobów gminy, przyznawanym w ramach swoistej pomocy socjalnej osobom najgorzej sytuowanym, aczkolwiek posiadającym choćby minimalne źródła utrzymania, pozwalające regulować czynsz. Jeśli chodzi o typowe mieszkanie socjalne, warunki zazwyczaj są w nich co najwyżej mierne – prawo zezwala bowiem, aby tego typu lokale miały obniżony standard. Zdarza się więc, że mieszkanie socjalne nie jest wyposażone w łazienkę (ta znajduje się na korytarzu lub na podwórku). Mieszkanie socjalne może też być bardzo małe. W przypadku gospodarstw wieloosobowych przyjmuje się, że na każdego członka rodziny powinno przypadać minimum 5 metrów kwadratowych pokoju. W gospodarstwach jednoosobowych – 10 mkw. Może być więcej, ale nie musi.

Przeczytaj też: Darowizna mieszkania 

Mieszkanie socjalne – czynsz

Niski standard na szczęście wiąże się z niskimi opłatami. Są one zależne od stawek obowiązujących w danej gminie, nie mniej przepisy ogólne stanowią, że czynsz za mieszkanie socjalne może wynosić nie więcej niż 50 procent stawki za najtańsze lokale komunalne. W praktyce wysokość opłat czynszowych w mieszkaniach socjalnych zazwyczaj oscyluje w granicach 2 złotych za 1 metr kwadratowy, za przykładowe mieszkanie o powierzchni 30 mkw. należy więc zapłacić około 60 złotych miesięcznie.

Przeczytaj także: Wzorcowe mieszkanie dla seniora

Komu przysługuje mieszkanie socjalne – warunki

Komu przysługuje mieszkanie socjalne? Do spełnienia jest kilka kryteriów. Przede wszystkim osoba składająca wniosek o mieszkanie socjalne nie może mieć jakiegokolwiek prawa do jakiegokolwiek mieszkania. Nie może zatem być właścicielem mieszkania własnościowego, ale też najemcą w mieszkaniu prywatnym, komunalnym oraz socjalnym. Bardzo często w takiej sytuacji są osoby z wyrokami eksmisyjnymi. Lokatorzy eksmitowani z budynków komunalnych mogą z automatu liczyć na przyznanie prawa do mieszkania socjalnego, jeśli są małoletni lub małoletnimi się opiekują, jeśli są kobietami, bezrobotnymi, emerytami, rencistami, niepełnosprawnymi, obłożnie chorymi.

Czytaj: Mieszkanie dla seniora. Czym się kierować przy zakupie?

Mieszkanie socjalne – jakie dochody?

Drugim warunkiem przyznania mieszkania socjalnego jest spełnianie kryterium dochodowego. Tak jak wspomnieliśmy, osoby starające się o mieszkanie socjalne nie mogą zarabiać zbyt dużo. W wielu gminach próg dochodowy ustanowiono na poziomie równowartości najniższej emerytury (obecnie to 1029 zł) w gospodarstwach jednoosobowych i 70 procent najniższej emerytury na 1 osobę w gospodarstwach wieloosobowych.

Czytaj: Mieszkanie komunalne – wniosek, kryterium dochodowe

Wniosek o mieszkanie socjalne

O mieszkanie socjalne można wnioskować w dwojaki sposób. Jeśli prawo do mieszkania socjalnego zostało przyznane przez sąd wraz z orzeczeniem o eksmisji, wówczas prawomocny wyrok należy dostarczyć do odpowiedniego wydziału w miejscowym urzędzie miasta lub gminy.

Jeśli o mieszkanie socjalne staramy się z powodu złej sytuacji życiowej, należy z urzędu pobrać stosowny wniosek, a następnie go wypełnić i złożyć. Do wniosku będziemy musieli dołączyć szereg dokumentów, w zależności od wymagań, które stawia dana gmina. Z pewnością będzie wśród nich zaświadczenie o dochodach, emeryturze lub rencie, w przypadku osób bezrobotnych – zaświadczenie z urzędu pracy. Niezbędne może być też zaświadczenie od zarządcy budynku, w którym przebywa wnioskodawca, odnośnie zameldowania jego samego oraz członków jego gospodarstwa domowego a także – wszelkich praw do zajmowanego obecnie lokalu. Przydatne mogą być również odpisy aktów stanu cywilnego, czy wyniki badań lekarskich i wypisów szpitalnych, jeśli zła sytuacja życiowa spowodowana jest problemami zdrowotnymi.

Po złożeniu wniosku o mieszkanie socjalne wraz z załączonymi dokumentami, zostaniemy wpisani na listę oczekujących. W niektórych miastach kolejka rozpisana jest na kilka lat do przodu…

Czytaj też: Wynajem a emerytura

Mieszkanie socjalne a komunalne

Na koniec należy wyjaśnić, że mieszkanie socjalne nie jest tym samym, co mieszkanie komunalne, mimo iż terminy te nieraz są mylone. Oba wchodzą w skład zasobu gminnego, jednak mieszkania socjalne są z niego wyodrębnione jako te o niższym standardzie i niższych opłatach czynszowych, służące do realizacji zadań pomocowych wobec osób, które znalazły się w najtrudniejszej sytuacji. O ile najem mieszkań komunalnych w większym stopniu można przyrównać do najmu na wolnym rynku, z tą różnicą, że „kamienicznikiem” jest gmina, o tyle najem mieszkań socjalnych należy do zadań społecznych samorządu.

Czytaj: Dziedziczenie mieszkania