Dom opieki (dom seniora, dom spokojnej starości, dom starców) to miejsce, które zapewnia całodobową opiekę osobom w podeszłym wieku – nocleg, wyżywienie, pielęgnację. Oczywiście nie za darmo. Zobacz, jakie ceny oferują domy spokojnej starości, czym różni się prywatny dom opieki od państwowych domów opieki, jakie trzeba spełnić kryteria, żeby zostać przyjętym do domu starości.

Dom opieki

Państwowe (a właściwie samorządowe, w gwoli ścisłości) domy opieki dla seniorów, są w rzeczywistości Domami Pomocy Społecznej (DPS), ze specjalizacją dla osób w podeszłym wieku. Prawo do umieszczenia w państwowym domu seniora mają osoby, które z powodu wieku nie mogą samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, i którym nie można zapewnić wsparcia w formie usług opiekuńczych.

Zobacz też: Ubezwłasnowolnienie osoby starszej – warunki

Państwowe domy opieki

Osobę wymagającą pomocy, kieruje się do domu spokojnej starości zlokalizowanego – poza szczególnymi okolicznościami – jak najbliżej miejsca jego zamieszkania.

Jeśli termin oczekiwania na miejsce w tym danym domu opieki przekracza 3 miesiące, seniora można skierować – ale na jego wniosek – do innego domu, w którym termin ten jest krótszy niż 3 miesiące.

W razie niemożności umieszczenia w domu opieki z braku wolnych miejsc, senior trafia na listę oczekujących. Nie jest to niestety sytuacja niecodzienna, problemy z wolnymi miejscami i czas oczekiwania, to jedna z głównych wad państwowych domów opieki.

Państwowe domy mają spełniać określone urzędowo standardy. Organizacja domu spokojnej starości powinna zapewniać pensjonariuszom realizację takich praw, jak:

  • wolność,
  • intymność,
  • godność,
  • poczucie bezpieczeństwa;

powinna też być dostosowana do stopnia ich fizycznej i psychicznej sprawności.

Decyzję o skierowaniu do domu opieki oraz wysokości opłaty za pobyt wydaje urząd gminy. Decyzję o umieszczeniu w domu seniora wydają organy gminy albo starostwa, ewentualnie marszałek województwa – to w przypadku regionalnych domów opieki.

Czytaj też: A może dzienny dom seniora?

Domy spokojnej starości – ceny

Myli się ten, kto sądzi, że istnieją darmowe domy opieki. Cennik obwiązuje nawet w przypadku państwowych domów spokojnej starości. Koszty przypadające na rodzinę są bardzo zróżnicowane i zależą od konkretnego domu, a także możliwości finansowych seniora (wysokość emerytury) i jego rodziny (wysokość dochodów). Czasem potrafi być naprawdę drogo.

Pobyt w państwowym domu opieki jest odpłatny do wysokości tak zwanego średniego miesięcznego kosztu utrzymania. Nie podamy w tym miejscu żadnej uniwersalnej wartości, ponieważ jest to kwota, którą co rok (do 31 marca) ustalają samorządy, na terenie których funkcjonuje dany dom opieki (prezydent , burmistrz lub wójt w przypadku gminy, starosta w imieniu powiatu, lub marszałek w imieniu województwa).

Orientacyjnie podajemy jednak przykłady z kilku miast, dotyczą one średnich kosztów utrzymania w 2017 r., w konkretnych, wybranych domach starości:

  • Warszawa: 4321 zł,
  • Wrocław: 3754 zł,
  • Łódź: 3036 zł.

Czytaj też: Działka ROD (Rodzinny Ogród Działkowy) – warunki użytkowania

Dom seniora – opłaty

Zobowiązanym do ponoszenia opłat za pobyt w domu opieki są w kolejności:

  • mieszkaniec domu,
  • małżonek, zstępni przed wstępnymi,
  • gmina, która skierowała seniora do domu opieki.

Zasady pokrywania kosztów pobytu w domu opieki są następujące:

  • mieszkaniec domu (senior) płac za pobyt w pierwszej kolejności, ale jedynie do wysokości 70 procent swojego dochodu (czyli zazwyczaj emerytury),
  • resztę kosztów pokrywa rodzina, ale po spełnieniu kilku warunków:
  1. w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium;
  2. w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
  • w ostatniej kolejności płatnikiem jest gmina, która pokrywa różnicę miedzy wpłatami poczynionymi przez rodzinę, a ustalonym kosztem utrzymania pensjonariusza w tym konkretnym domu opieki.

Sprawdź: Kredyt dla seniora – informacje o pożyczkach dla emerytów

Prywatny dom opieki

Jak widzieliśmy powyżej, koszty utrzymania w państwowym domu pomocy wcale nie muszą być niskie. Jeśli senior ma wysokie świadczenia emerytalne, tudzież dobrze sytuowana jest jego rodzina, mogą oni pokrywać znaczną część kosztów sięgających pułapu 3-4 tysięcy zł miesięcznie (aczkolwiek, w przypadku osób bardzo biednych, koszt ten wyniesie zaledwie kilkaset złotych). Dlatego warto rozejrzeć się za alternatywą – a może nią być prywatny dom opieki.

W Polsce prywatne domy opieki wyrastają obecnie jak grzyby po deszczu – jest to odpowiedź na postępujące zmiany demograficzne – wydłużający się czas życia, coraz większy odsetek osób najstarszych w populacji. Zazwyczaj prywatne domy opieki mieszczą się w kameralnych budynkach, w spokojnej okolicy.

Czy są lepsze, niż państwowe? Nie ma na to pytanie dobrej odpowiedzi. Wiele z nich zapewnia doskonały standard (w stosownej cenie oczywiście), ale też donoszą od czasu do czasu media o prywatnych domach opieki, które są przechowalniami osób starszych, nastawionymi jedynie na wyciąganie pieniędzy. W najbardziej radykalnych przypadkach dochodziło do sytuacji, gdy właściciele takich domów pomocy stawali się dziwnym zbiegiem okoliczności, spadkobiercami dużej części swoich podopiecznych. Na szczęście tego typu przypadki to margines, nie mniej – należy osobiście sprawdzić legalność funkcjonowania danego domu opieki oraz panujące w nim warunki. Bardzo dokładnie trzeba się też zapoznać z umową, w razie wątpliwości konsultując ją z prawnikiem.

Prywatne domy opieki – cennik

Ceny w prywatnych domach opieki są bardzo zróżnicowane. Najtańsze oferty zaczynają się w granicach 2 tysięcy złotych miesięcznie. Górna granica właściwie nie istnieje, bo są domy, w których miesiąc kosztuje 5 tysięcy, są takie gdzie trzeba zapłacić 10 tysięcy, są i droższe. Wszystko zależy od lokalizacji, standardu, zakresu i jakości opieki oraz pomocy medycznej. Niewątpliwie prywatne domy opieki mają tę zaletę, że nie każą sobie czekać miesiącami na wolne miejsce, w większości tego typu placówek wolny pokój znajdziemy niemal od ręki.

Zobacz też: Assisted living – mieszkania chronione zamiast domu seniora