Deputat węglowy dla emerytów górniczych z wolna odchodzi w niepamięć. W październiku 2017 roku Sejm przyjął ustawę o deputacie węglowym dla emerytów górniczych, w myśl której otrzymają oni po 10 tysięcy złotych rekompensaty za utracone prawo do deputatów węglowych. Na tym temat ich dawnych przywilejów ma zostać zamknięty. W ustawowym terminie wnioski o rekompensatę za deputat węglowy dla emerytów górniczych złożyło 236 tysięcy osób. Większość ma dostać pieniądze przed Bożym Narodzeniem.

Deputat węglowy dla emerytów górniczych

Deputaty węglowe były swoistym składnikiem wynagrodzenia stosowanych w niektórych gałęziach przemysłu, przede wszystkim w górnictwie. Deputaty węglowe były wypłacane w naturze (czyli w węglu) lub w postaci ekwiwalentu pieniężnego. Przywilej ten obejmował również emerytów i rencistów mających za sobą pracę w kopalni.

Czytaj: Emerytura obywatelska – czym jest?

Deputat węglowy dla emerytów górniczych – podstawa prawna

Jeżeli chodzi o deputat węglowy dla emerytów górniczych, podstawą prawną były zbiorowe układy pracy. Deputaty węglowe w różnych spółkach były różne. W niektórych pracownikom i emerytom przysługiwało po 2-3 tony, w innych – po 8 ton węgla rocznie. Z czasem coraz więcej firm zaprzestawało wydawania węgla, przechodząc na pieniężne ekwiwalenty deputatu węglowego. Ich wysokość była ustalana na podstawie corocznego obwieszczenia Ministerstwa Gospodarki odnośnie średniej ceny węgla (orzech II) z IV kwartału poprzedniego roku.

Jednak w ostatnich latach spółki węglowe w ogóle zaczęły zawieszać prawa do deputatu. Sprawą zajął się Sejm i kwestię uregulował, przyjmując ustawę o deputacie węglowym dla emerytów górniczych.

Sprawdź: Emerytura częściowa – czym jest i czy się opłaca?

Ustawa o deputacie węglowym dla emerytów górniczych

Na podstawie ustawy o deputacie węglowym dla emerytów górniczych, przyjętej 24 października 2017 roku, emeryci i renciści mający za sobą pracę w górnictwie, którzy mieli ustalone prawo do deputatów węglowych, a którym to prawo zawieszono, otrzymają jednorazową rekompensatę. Ma ona wynosić 10 tysięcy złotych. Prawo to przysługuje również osobom pobierającym renty rodzinne po zmarłych górnikach.

Według szacunków Ministerstwa Gospodarki, do otrzymania odszkodowania za deputaty węglowe uprawnionych jest 235 376 osób. Każdy, kto chciał otrzymać wypłatę, musiał złożyć specjalny wniosek. Ustawa narzuciła w tej kwestii iście ekspresowe tempo – górniczym emerytom i rencistom rząd dał czas jedynie do 18 listopada. Trzeba jednak przyznać, że zainteresowani nie zaspali. W ustawowym terminie wpłynęło ponad 236 tysięcy wniosków, a więc więcej, niż przewidywał rząd (zapewne nie wszystkie zostały złożone przez osoby uprawnione).

Zobacz też: Emerytura policyjna – jak obliczyć? Wysokość i zasady

Kiedy wypłata rekompensat za deputaty węglowe?

Ministerstwo Gospodarki zapowiedziało, że chce większości uprawnionych do otrzymania rekompensat za utracone deputaty węglowe wypłacić pieniądze przed świętami Bożego Narodzenia. W sumie ten swoisty prezent pod choinkę będzie kosztować Skarb Państwa 2,3 miliarda złotych.

Co ważne, ponieważ termin składania wniosków był bardzo krótki, rząd zapowiedział, że w uzasadnionych przypadkach rozpatrzone zostaną także wnioski złożone po dacie 18 listopada.

Sprawdź też:  Kredyt dla seniora – informacje o pożyczkach dla emerytów

Deputat węglowy dla emerytów – gdzie najwięcej wniosków o rekompensatę?

Ministerstwo Gospodarki podało, że najwięcej, bo aż 132 tysiące wnioski o wypłatę rekompensat za utracone deputaty węglowe przyjęła Spółka Restrukturyzacji Kopalń. Tu wnioski składali emeryci i renciści związani dawniej z Kompanią Węglową, Katowickiem Holdingiem Węglowym oraz kopalnią Kazimierz-Juliusz. 52 tysiące wniosków złożono w Jastrzębskiej Spółce Węglowej, a 44 tysiące – w Polskiej Grupie Górniczej. Do tego należy doliczyć 4,8 tysiąca w kopalniach Tauron Wydobycie oraz 2,8 tysiąca – Lubelski Węgiel Bogdanka.

Co z deputatem węglowym dla emerytów górniczych – kto nie dostanie?

Rząd przyznaje, że około 12 tysięcy osób nie może się ubiegać o rekompensatę za deputaty węglowe. Połowa z nich związana była z Polską Grupą Górniczą, 4 tysiące – z Jastrzębską Spółką Węglową, a 2 tysiące – Spółką Restrukturyzacji Kopalń. Ministerstwo Gospodarki przekonuje, że w przypadku tych osób prawo do deputatów węglowych zostało skutecznie i legalnie wypowiedziane.

Deputat węglowy wypłacany przez ZUS

Oprócz wyżej wymienionych, prawa do 10-tysięcznej rekompensaty za deputaty węglowe nie mają osoby, którym ekwiwalent pieniężny za węgiel wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Chodzi o emerytów i rencistów związanych w przeszłości z kopalniami, które zostały zlikwidowane przed 1 stycznia 2007 roku – w tych przypadkach obowiązek wypłaty ekwiwalentu wziął na siebie ZUS.

Czytaj także: Inwestowanie na emeryturze. Jak inwestują seniorzy?