Darowizna mieszkania, darowizna domu – mogą ale nie muszą się wiązać z wysokim podatkiem. Kto i kiedy nie płaci podatku od darowizny mieszkania? A jeżeli opłaty nie da się uniknąć – jak obliczyć należny od darowizny mieszkania podatek? Jakie inne koszty rodzi darowizna mieszkania? Gdzie i jak dokonuje się przepisania mieszkania w formie darowizny?

Darowizna mieszkania – podatek

Czynność darowizny mieszkania podlega opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku od spadków i darowizn. Obowiązek zapłaty podatku od darowizny mieszkania spoczywa na obdarowanym.

Umowę darowizny mieszkania sporządzamy u notariusza, w formie aktu notarialnego. To notariusz pobierze ewentualny podatek od darowizny mieszkania, notariusz zajmie się też dokonaniem stosownych wpisów w księgach wieczystych.

Czytaj też: Dziedziczenie ustawowe – zasady, kolejność, definicje

Podatek od darowizny mieszkania

Zanim zaczniemy omawiać szczegóły podatku od darowizny mieszkania i sposób jego wyliczenia, warto powiedzieć na wstępie, że w wielu przypadkach członkowie najbliższej rodziny mogą zapłacenia podatku od darowizny mieszkania uniknąć. Chodzi o osoby z tak zwanej zerowej grupy podatkowej, czyli:

  • małżonków,
  • zstępnych (dzieci, wnuki, prawnuki),
  • wstępnych (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie),
  • rodzeństwo, pasierba, macochę i ojczyma.

Aby uzyskać zwolnienie z podatku od darowizny mieszkania, muszą oni spełnić jednak kilka warunków – zakazana jest na przykład sprzedaż mieszkania z darowizny w ciągu 5 lat.

Sprawdź także: Prawo do zachowku – komu się należy. Darowizna a zachowek

Darowizna mieszkania

Jak uniknąć płacenie podatku od darowizny mieszkania? Oto szczegółowa lista warunków, które trzeba spełnić:

  • obdarowany, jak już wspomnieliśmy, musi być członkiem najbliższej rodziny, czyli mówiąc inaczej – należeć do zerowej grupy podatkowej;
  • powierzchnia użytkowa nieruchomości (mieszkania, domu) nie może przekraczać 110 metrów kwadratowych. Jeśli przekracza – podatek jest naliczany w stosunku do metrażu przekraczającego wielkość 110 mkw;
  • obdarowany musi być obywatelem polskim lub mieć w Polsce miejsce stałego pobytu;
  • obdarowany nie może być właścicielem innego mieszkania lub domu, chyba że przed przyjęciem darowizny przeniesie własność na swoje potomstwo (zstępnych), Skarb Państwa lub gminę. Ma na to 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego lub podpisania umowy darowizny;
  • obdarowany nie ma spółdzielczego prawa lokatorskiego lub własnościowego do innego lokalu, nie jest też najemcą żadnego budynku ani lokalu, chyba że przekaże spółdzielcze prawa zstępnym lub spółdzielni, rozwiąże umowę najmu. Na to również ma 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego lub podpisania umowy darowizny;
  • będzie zamieszkiwać w nieruchomości, która jest przedmiotem darowizny i nie dokona jej zbycia w ciągu 5 lat.

Czytaj także: Spadek z dobrodziejstwem inwentarza – co warto o nim wiedzieć?

Darowizna mieszkania – koszty

Przyjrzyjmy się teraz sytuacji, gdy podatek od darowizny mieszkania jednak trzeba zapłacić. Dzieje się tak w sytuacji, gdy obdarowany nie należy do grupy zerowej lub gdy – należąc do niej, nie spełnia innych wymienionych wyżej warunków.

Wysokość podatku od darowizny mieszkania będzie zależeć od kilku czynników. Pierwszym z nich jest zaliczenie do jednej z grup podatkowych w zależności od stopnia pokrewieństwa z osobą dokonującą darowizny mieszkania:

  • Grupa 1: zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki), wstępni (rodzice, dziadkowie pradziadkowie), małżonek, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha, zięć, synowa, teść, teściowa. Grupa ta obejmuje osoby uwzględnione w grupie 0, które np. nie dopełniły warunków zwolnienia z podatku od darowizny mieszkania, jest jednak poszerzona o teściów, zięcia i synową.
  • Grupa 2: zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa, rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych.
  • Grupa 3: pozostali spadkobiercy.

Zobacz także: Podział majątku (spadku) – po śmierci rodziców, małżonka

Przepisanie mieszkania w formie darowizny

Podatek od darowizny mieszkania ma też kwoty wolne od podatku. Dla każdej z grup podatkowych przewidziana jest inna kwota wolna od podatku:

  • Grupa pierwsza: 9637 złotych;
  • Grupa druga: 7276 złotych;
  • Grupa trzecia: 4902 złote.

W przypadku darowizny mieszkania, nie mówiąc o darowiźnie domu, nie ma co liczyć na to że zmieścimy się w całości w kwocie wolnej od podatku – w najtańszym z dużych miast, Łodzi, ceny 30 metrowych kawalerek zaczynają się od około 90 tysięcy złotych. Nie mniej, kwota wolna od podatku będzie nałożoną na nas opłatę nieco zmniejszać.

Sprawdź też: Wydziedziczenie – informacje, skutki. Jak to zrobić?

Darowizna mieszkania – podatek – jak obliczyć

Do obliczenia wysokości podatku od darowizny mieszkania wykorzystujemy tabelę ze skalami podatkowymi, w zależności od grupy podatkowej i kwoty nadwyżki ponad kwotę wolną od podatku.

Grupa podatkowa 1

  • Nadwyżka ponad kwotę wolną od podatku nie przekraczająca 10 278 złotych – podatek od darowizny mieszkania wyniesie 3 procent od kwoty nadwyżki.
  • Nadwyżka od 10 278 do 20 556 złotych – podatek od darowizny mieszkania: 308,30 zł plus 5 procent nadwyżki ponad kwotę 10 278 zł.
  • Nadwyżka powyżej 556 złotych – podatek od darowizny mieszkania: 822,20 zł plus 7 procent nadwyżki ponad kwotę 20 556 zł.

Grupa podatkowa 2

  • Nadwyżka do 10 278 złotych – podatek od darowizny mieszkania: 7 procent od kwoty nadwyżki.
  • Nadwyżka od 10 278 do 20 556 złotych – podatek od darowizny mieszkania: 719,50 zł plus 9 procent nadwyżki ponad kwotę 10 278 zł.
  • Nadwyżka powyżej 556 złotych – podatek od darowizny mieszkania: 1644,50 zł plus 12 procent nadwyżki ponad kwotę 20 556 zł.

Grupa podatkowa 3

  • Nadwyżka do 10 278 złotych – podatek od darowizny mieszkania: 12 procent od kwoty nadwyżki.
  • Nadwyżka od 10 278 do 20 556 złotych – podatek od darowizny mieszkania: 1233,40 zł plus 16 procent nadwyżki ponad kwotę 10 278 zł.
  • Nadwyżka powyżej 556 złotych – podatek od darowizny mieszkania: 2877,90 zł plus 20 procent nadwyżki ponad kwotę 20 556 zł.

Sprawdź: Podatek od spadku – wysokość, zasady. Jak obliczyć?

Darowizna mieszkania – ile zapłacimy?

Spróbujmy policzyć wysokość podatku od darowizny mieszkania na prostym przykładzie. Załóżmy, że teść czyni darowiznę mieszkania o wartości 300 tysięcy złotych na rzecz zięcia. Zięć, przypomnijmy, kwalifikuje się do pierwszej grupy podatkowej.

Mieszkanie kosztowało 300 000, było więc warte znacznie więcej, niż kwota wolna od podatku. Kwota przekroczenia wyniosła dokładnie 290 363 zł.

(300 000 – 9637 = 290 363)

Teraz obliczamy, o ile przekroczenie to było wyższe od zapisanej w tabeli wartości 20 556 złotych (patrz skale podatkowe). Odejmowanie daje nam wynik 269 807 zł

(290 363– 20 556 = 269 807 zł)

Teraz, zgodnie z tabelą, wyliczamy 7 procent od tej nadwyżki, co daje nam kwotę 18 886 zł

(269 807 x 0,07 = 18 886 zł)

Otrzymaną wielkość dodajemy do zapisanych w tabelce 822,20 zł, co daje nam łącznie 19 708,20 zł.

(822,20 + 18 886 = 19 708,20 zł).

To jest wysokość należnego podatku od darowizny mieszkania w tym konkretnym przypadku.

Czytaj: Odrzucenie spadku – u notariusza czy w sądzie? Sposoby i terminy